Τα στοιχεία των φετινών βάσεων δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για ωραιοποιήσεις. Δεν πρόκειται για μια συγκυριακή κάμψη, ούτε για μια «δύσκολη χρονιά». Πρόκειται για την επίσημη καταγραφή μιας προαναγγελθείσας κατάρρευσης της πανεπιστημιακής παρουσίας στην Αιτωλοακαρνανία.
Όταν ένα πανεπιστημιακό τμήμα, όπως η Αειφορική Γεωργία στο Αγρίνιο, γεμίζει μόλις δύο από τις 113 θέσεις των υποψηφίων των ΓΕΛ και συνολικά μόλις εννέα από τις 139 διαθέσιμες θέσεις, δεν μιλάμε πλέον για πρόβλημα. Μιλάμε για πανεπιστημιακή ερήμωση.
Όταν η Γεωπονία στο Μεσολόγγι καλύπτει μόλις έξι από τις 134 θέσεις των ΓΕΛ και συνολικά μόλις 22 από τις 168, το μήνυμα είναι εκκωφαντικό. Και όταν στα εσπερινά λύκεια δεν εισάγεται ούτε ένας φοιτητής σε κανένα τμήμα, η εικόνα γίνεται τραγική.
Την ίδια στιγμή, το Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων αποδεικνύει ότι, όταν ένα αντικείμενο έχει σαφή επαγγελματική προοπτική και στοιχειώδη ακαδημαϊκή ταυτότητα, μπορεί ακόμη να προσελκύσει φοιτητές. Αυτό σημαίνει ότι δεν φταίει αποκλειστικά το δημογραφικό. Φταίει η πολιτική που μετατρέπει ορισμένα τμήματα σε πανεπιστημιακά «φαντάσματα».
Οι ευθύνες είναι συγκεκριμένες.
Το Πανεπιστήμιο Πατρών αντιμετώπισε επί χρόνια τα τμήματα της Αιτωλοακαρνανίας ως περιφερειακό βάρος και όχι ως αναπτυξιακό πυλώνα. Δεν διαμόρφωσε ισχυρή ακαδημαϊκή ταυτότητα, δεν διεκδίκησε νέα γνωστικά αντικείμενα, δεν συνέδεσε τις σχολές με την αγορά εργασίας, ούτε έπεισε ότι τα τμήματα αυτά έχουν μέλλον. Αντίθετα, άφησε να καλλιεργείται η εικόνα προσωρινών δομών που αύριο μπορεί να καταργηθούν ή να συγχωνευθούν.
Αλλά και οι τοπικοί φορείς έχουν τεράστιες ευθύνες. Περιφέρεια, δήμοι, επιμελητήρια, βουλευτές, παραγωγικοί φορείς. Όλοι μιλούν για την ανάγκη ενίσχυσης του Πανεπιστημίου όταν ανακοινώνονται οι βάσεις και όλοι σιωπούν τους υπόλοιπους έντεκα μήνες. Δεν υπήρξε ποτέ ένα ενιαίο σχέδιο διεκδίκησης, καμία σοβαρή πίεση προς την Πολιτεία, καμία ουσιαστική συνεργασία για την αναβάθμιση των σχολών.
Το αποτέλεσμα είναι μπροστά μας. Τμήματα που λειτουργούν χωρίς κρίσιμη μάζα φοιτητών, χωρίς δυναμική, χωρίς προοπτική. Και όσο μειώνεται ο αριθμός των εισακτέων, τόσο θα ενισχύονται οι φωνές που θα ζητούν την κατάργησή τους. Είναι ένας φαύλος κύκλος που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο λουκέτο.
Το τραγικότερο είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε έναν νομό με ισχυρή αγροτική παραγωγή, τεράστιο υδάτινο πλούτο και σημαντικό διατροφικό τομέα. Δηλαδή ακριβώς εκεί όπου σχολές όπως η Γεωπονία, η Αλιεία και η Αειφορική Γεωργία θα έπρεπε να αποτελούν πρότυπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και καινοτομίας. Αντί γι’ αυτό, φυτοζωούν.
Οι φετινές βάσεις δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι το τελευταίο καμπανάκι πριν από την οριστική απαξίωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Αιτωλοακαρνανία.
Αν το Πανεπιστήμιο Πατρών συνεχίσει να αντιμετωπίζει την περιοχή ως πανεπιστημιακή περιφέρεια δεύτερης κατηγορίας και αν οι τοπικοί άρχοντες εξακολουθήσουν να περιορίζονται σε ανακοινώσεις συμπάθειας και φωτογραφίες, τότε η συζήτηση σε λίγα χρόνια δεν θα αφορά τις κενές θέσεις.
Θα αφορά τα κλειστά τμήματα.
Και τότε, όλοι όσοι σήμερα δηλώνουν ότι «ανησυχούν», θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί επί χρόνια παρακολουθούσαν την κατάρρευση χωρίς να κάνουν απολύτως τίποτα.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
