Σήμερα, 15 Σεπτεμβρίου 2026, ο Ηλίας Κασιδιάρης πέρασε την πύλη των φυλακών Δομοκού και επέστρεψε στην ελευθερία, έχοντας ολοκληρώσει την ποινή που του επιβλήθηκε για τη συμμετοχή και τη διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής. Η έξοδός του δεν ήταν μια αθόρυβη έξοδος κρατουμένου. Ήταν μια πολιτική σκηνή.
Ελληνική σημαία στα χέρια. Υποστηρικτές να τον υποδέχονται. Αγκαλιές, συνθήματα και, κυρίως, μια πολιτική διακήρυξη: «Επιστρέφω».
Και εδώ ακριβώς αρχίζει το πραγματικό ζήτημα.
Γιατί άλλο η αποφυλάκιση ενός ανθρώπου που ολοκλήρωσε την ποινή του —αυτό είναι αυτονόητο σε ένα κράτος δικαίου— και άλλο η επιστροφή ενός καταδικασμένου για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης στο κέντρο της πολιτικής ζωής της χώρας.
Το πρώτο είναι κράτος δικαίου.
Το δεύτερο είναι ζήτημα δημοκρατικής αυτοπροστασίας.
Ο Κασιδιάρης δεν έκρυψε τις προθέσεις του. Αντιθέτως, τις διακήρυξε από την πρώτη στιγμή. Μίλησε για επιστροφή «στην πρώτη γραμμή των εθνικών αγώνων» και προανήγγειλε την πολιτική του επάνοδο. Η συνήγορός του, μάλιστα, είχε προαναγγείλει πριν από την αποφυλάκισή του ότι η κάθοδός του στις επόμενες βουλευτικές εκλογές είναι δεδομένη.
Επομένως, δεν έχουμε να κάνουμε με ένα θεωρητικό σενάριο.
Έχουμε μπροστά μας μια πολιτική πρόθεση που ανακοινώθηκε δημοσίως.
Και η Πολιτεία οφείλει από τώρα να απαντήσει.
Θα επιτρέψει να επαναληφθεί το ίδιο έργο με διαφορετικό τίτλο;
Δεν αρκεί να αλλάξει το όνομα
Η Δημοκρατία έχει ήδη δώσει μια πρώτη απάντηση σε αυτό το ερώτημα.
Το 2023 ο Άρειος Πάγος δεν επέτρεψε τη συμμετοχή στις εκλογές του «Εθνικού Κόμματος ΕΛΛΗΝΕΣ». Στην απόφασή του δεν αντιμετώπισε το ζήτημα ως μια απλή διαφωνία γύρω από την ονομασία ενός κόμματος. Εξέτασε την πραγματική πολιτική και οργανωτική σχέση του σχηματισμού με τον Ηλία Κασιδιάρη και κατέληξε ότι πίσω από τον νέο εκλογικό μανδύα βρισκόταν ο ίδιος πραγματικός αρχηγός και η ίδια πολιτική συνέχεια.
Αυτό είναι το σημαντικότερο μάθημα.
Η Δημοκρατία δεν μπορεί να ελέγχει μόνο τις ταμπέλες. Πρέπει να ελέγχει την πραγματικότητα.
Δεν έχει σημασία αν ένας σχηματισμός ονομαστεί «Εθνικό Κόμμα», «Πατριωτική Συμμαχία», «Ελληνική Αναγέννηση» ή οτιδήποτε άλλο.
Αν πίσω από μια καινούργια ταμπέλα βρίσκεται ο ίδιος μηχανισμός, η ίδια ηγεσία, τα ίδια πρόσωπα, η ίδια πολιτική συνέχεια και η ίδια αντίληψη για τη δημοκρατία και τη βία, τότε η αλλαγή του ονόματος δεν αποτελεί δημοκρατική αναγέννηση.
Αποτελεί απλώς αλλαγή συσκευασίας.
Και η Δημοκρατία δεν μπορεί να είναι τόσο αφελής.
Η Χρυσή Αυγή δεν ήταν «ένα ακόμη κόμμα»
Εδώ χρειάζεται καθαρότητα.
Δεν συζητάμε για έναν πρώην βουλευτή που έχασε τις εκλογές.
Δεν συζητάμε για έναν πολιτικό που ηττήθηκε στην κάλπη.
Δεν συζητάμε για μια ιδεολογική διαφωνία.
Η Δικαιοσύνη έκρινε την υπόθεση της Χρυσής Αυγής και ο Κασιδιάρης καταδικάστηκε για ένταξη και διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, με ποινή κάθειρξης που ανήλθε σε 13 έτη και 6 μήνες. Η ίδια η απόφαση του Αρείου Πάγου του 2023 καταγράφει το συγκεκριμένο δικαστικό δεδομένο.
Αυτό δεν μπορεί να διαγραφεί από τη συλλογική μνήμη επειδή σήμερα άνοιξε η πόρτα μιας φυλακής.
Η έκτιση της ποινής σημαίνει ότι ο κρατούμενος ολοκλήρωσε την ποινική συνέπεια που του επέβαλε η Πολιτεία.
Δεν σημαίνει ότι η Ιστορία ξαναγράφτηκε.
Δεν σημαίνει ότι η καταδίκη εξαφανίστηκε.
Δεν σημαίνει ότι η πολιτική διαδρομή ενός προσώπου πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν να μην συνέβη τίποτε.
Και κυρίως δεν σημαίνει ότι η Δημοκρατία οφείλει να αυτοκτονήσει στο όνομα μιας παρεξηγημένης ουδετερότητας.
Η μεγάλη παγίδα: ο «νέος» φορέας
Το πιο επικίνδυνο σενάριο δεν είναι απαραίτητα να εμφανιστεί ξανά ένα κόμμα με το όνομα «Χρυσή Αυγή».
Αυτό θα ήταν το εύκολο.
Το πραγματικό τεστ για τους θεσμούς είναι πολύ πιο σύνθετο:
Ένας νέος πολιτικός φορέας.
Νέα ονομασία.
Νέα πρόσωπα στην πρώτη γραμμή.
Και στο παρασκήνιο ένας πραγματικός αρχηγός που έχει ήδη κριθεί δικαστικά για τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
Αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο πρέπει να αντιμετωπιστεί θεσμικά, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς αφέλεια.
Ο Άρειος Πάγος έχει ήδη δείξει τον δρόμο. Στην απόφαση του 2023 αναφέρθηκε ρητά σε προσπάθεια καταστρατήγησης των εκλογικών περιορισμών μέσω διαφορετικού εκλογικού σχήματος, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί η τυπική εμφάνιση ενός «ανεξάρτητου» συνδυασμού όταν στην πραγματικότητα πρόκειται για συνέχεια του αποκλεισθέντος σχηματισμού.
Άρα το μήνυμα πρέπει να είναι ξεκάθαρο:
Δεν θα περάσει ο φασισμός από την πίσω πόρτα επειδή κάποιος σκέφτηκε να αλλάξει την πινακίδα.
Ούτε απαγόρευση ιδεών ούτε ανοχή στην εγκληματική πολιτική συνέχεια
Υπάρχει, βεβαίως, μια λεπτή αλλά απολύτως κρίσιμη γραμμή.
Η Δημοκρατία δεν πρέπει να απαγορεύει ιδέες επειδή είναι αντιδημοφιλείς.
Δεν πρέπει να ποινικοποιεί την πολιτική διαφωνία.
Δεν πρέπει να αποκλείει κάποιον επειδή έχει ενοχλητικές ή ακραίες απόψεις.
Αλλά η Δημοκρατία επίσης δεν είναι υποχρεωμένη να προσφέρει θεσμική προστασία σε μια εγκληματική οργάνωση που επιχειρεί να μεταμφιεστεί σε πολιτικό κόμμα.
Αυτή είναι η ουσία.
Το κράτος δεν πρέπει να λειτουργήσει εκδικητικά.
Πρέπει να λειτουργήσει αυστηρά, νόμιμα και προληπτικά.
Και κυρίως πρέπει να λειτουργήσει πριν από την κατάθεση των ψηφοδελτίων και όχι αφού θα έχει δημιουργηθεί τετελεσμένο.
Καμία χαραμάδα
Γι’ αυτό και από σήμερα πρέπει να ενεργοποιηθεί κάθε διαθέσιμο θεσμικό και νομικό εργαλείο.
Όχι για να «κυνηγηθεί» ένας άνθρωπος.
Αλλά για να προστατευθεί το πολίτευμα.
Κάθε υποψήφιος συνδυασμός πρέπει να ελεγχθεί σύμφωνα με τον νόμο. Κάθε νέα πολιτική οργάνωση πρέπει να εξεταστεί ως προς την πραγματική της ηγεσία, τη χρηματοδότηση, την οργανωτική της δομή και τη σχέση της με πρόσωπα και μηχανισμούς που έχουν ήδη κριθεί από τη Δικαιοσύνη.
Και κυρίως:
καμία εικονική μετονομασία, κανένας αχυράνθρωπος, κανένας «ανεξάρτητος» συνδυασμός και καμία τεχνική μεθόδευση δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως κερκόπορτα για την επιστροφή ενός αποκλεισμένου πολιτικού μηχανισμού.
Το προηγούμενο υπάρχει.
Η νομολογία υπάρχει.
Το νομικό οπλοστάσιο υπάρχει.
Αυτό που χρειάζεται είναι πολιτική βούληση και θεσμική εγρήγορση.
Το κράτος δικαίου δεν είναι αδυναμία
Κάποιοι θα πουν ότι όλα αυτά είναι αντιδημοκρατικά.
Ότι «ο λαός αποφασίζει».
Σωστά.
Ο λαός αποφασίζει μέσα στους κανόνες του Συντάγματος και της εκλογικής νομοθεσίας.
Η δημοκρατία δεν είναι ένα άναρχο πεδίο όπου κάθε οργανωμένος μηχανισμός μπορεί να χρησιμοποιεί τους θεσμούς για να καταλύσει τους ίδιους τους θεσμούς.
Και αυτό ακριβώς έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της Χρυσής Αυγής.
Το κράτος δικαίου δεν καταργεί τον εαυτό του για να αποδείξει ότι είναι δημοκρατικό.
Αυτοπροστατεύεται με τους κανόνες του.
Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα των επόμενων εκλογών.
Όχι να φοβηθεί η Δημοκρατία τον Κασιδιάρη.
Αλλά να μην τον υποτιμήσει.
Σήμερα βγήκε από τη φυλακή. Δεν πρέπει να βγει από τη μνήμη μας.
Η εικόνα του Κασιδιάρη να κρατά την ελληνική σημαία έξω από τις φυλακές δεν πρέπει να αφήσει κανέναν αδιάφορο.
Όχι επειδή η σημαία ανήκει σε κάποιον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.
Ακριβώς το αντίθετο.
Η ελληνική σημαία ανήκει σε όλους τους Έλληνες.
Στη Δημοκρατία, στους θεσμούς, στους ανθρώπους που υπερασπίστηκαν τη χώρα, αλλά και σε εκείνους που υπερασπίστηκαν τη δημοκρατική της τάξη όταν αυτή απειλήθηκε.
Κανένας καταδικασμένος για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης δεν μπορεί να αποκτήσει ιδιοκτησιακά δικαιώματα πάνω στην έννοια της πατρίδας.
Και κανένας δεν μπορεί να παρουσιάζει την επιστροφή του στην πολιτική ως φυσική συνέχεια μιας «εθνικής αποστολής», διαγράφοντας από την εικόνα την απόφαση της Δικαιοσύνης.
Η φυλακή τελείωσε.
Η δημοκρατική επαγρύπνηση μόλις αρχίζει.
Και το μήνυμα προς όλους τους θεσμούς πρέπει να είναι ένα:
Καμία χαραμάδα. Καμία συγκάλυψη. Καμία πολιτική μεταμφίεση. Καμία επιστροφή της εγκληματικής πολιτικής οργάνωσης μέσα από μια νέα ταμπέλα.
Η Δημοκρατία δεν έχει λόγο να φοβάται.
Έχει όμως υποχρέωση να θυμάται.
Και αυτή τη φορά, οφείλει να θυμάται εγκαίρως.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
