Τα όσα πρωτοφανή καταγγέλλονται ότι συνέβησαν την τελευταία ημέρα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Καλαμάτα αποτελούν ένα εξαιρετικά ανησυχητικό δείγμα του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεται η γαλάζια πλειοψηφία τη δημοκρατία και τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης.
Όταν ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ο οποίος είναι παράλληλα επικεφαλής της αντιπολιτευόμενης παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, ζητά το αυτονόητο, δηλαδή ονομαστική ψηφοφορία, διαφανή διαδικασία και αδιάβλητη καταμέτρηση, η απάντηση δεν μπορεί να είναι οι φωνές, οι προσωπικές επιθέσεις, οι προσβολές και οι προπηλακισμοί.
Η θεσμική εκπροσώπηση της αντιπολίτευσης επιβάλλει ισότιμη μεταχείριση και σεβασμό, όχι απαξίωση και αποκλεισμό. Η διασφάλιση της διαφάνειας δεν αποτελεί παραχώρηση της πλειοψηφίας προς τη μειοψηφία. Είναι υποχρέωση κάθε δημοκρατικού συλλογικού οργάνου.
Οι καταγγελίες της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα», του ΠΑΣΟΚ, καθώς και της Ενωτικής Λαϊκής Αυτοδιοικητικής Συσπείρωσης (ΕΛΑΣ), περί άρνησης ονομαστικής ψηφοφορίας και περιστατικών διπλοψηφιών και τριπλοψηφιών κατά την καταμέτρηση, είναι εξαιρετικά σοβαρές και απαιτούν άμεσες, συγκεκριμένες απαντήσεις.
Δεν αρκεί να υψώνουν κάποιοι τη φωνή τους για να καλύψουν τα ερωτήματα. Ούτε μπορεί να θεωρείται κανονικότητα η απαξίωση κάθε διαφορετικής άποψης.
Και κάτι πρέπει να γίνει απολύτως σαφές: Η ΚΕΔΕ δεν είναι κομματικό παραμάγαζο ούτε ιδιοκτησία της κυβερνητικής παράταξης. Δεν ανήκει στη Νέα Δημοκρατία, στον κ. Κυρίζογλου ή σε οποιαδήποτε κομματική πλειοψηφία. Ανήκει σε όλους τους δήμους της χώρας, ανεξάρτητα από το ποιος τους διοικεί και σε ποιον πολιτικό χώρο ανήκουν οι δήμαρχοί τους.
Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι μηχανισμός χειροκροτητών της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι θεσμός δημοκρατίας, ανεξαρτησίας, διεκδίκησης και εκπροσώπησης των πολιτών. Οι δήμαρχοι δεν είναι υπάλληλοι της κυβέρνησης ούτε υποχρεωμένοι να σιωπούν όταν αμφισβητούνται οι διαδικασίες και υποβαθμίζονται τα αιτήματά τους.
Άλλωστε, το συνέδριο της ΚΕΔΕ δεν πραγματοποιήθηκε για να αποτελέσει μια κομματική παρέλαση κυβερνητικών στελεχών και δημάρχων. Πραγματοποιήθηκε για να συζητηθούν τα πραγματικά προβλήματα των δήμων, η οικονομική τους ασφυξία, το ενεργειακό κόστος, η υποχρηματοδότηση και η ανάγκη ουσιαστικής αποκέντρωσης και διοικητικής αυτοτέλειας.
Ακριβώς αυτή τη διάσταση ανέδειξε και ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, μιλώντας το πρωί της Δευτέρας στο MEGA, όπου εξήγησε ότι πίσω από τη διαδικαστική αντιπαράθεση υπήρχε και μια ουσιαστική πολιτική διαφωνία για το περιεχόμενο του ψηφίσματος και τη στάση που πρέπει να κρατά η Αυτοδιοίκηση απέναντι στην κυβέρνηση.
Όπως υποστήριξε, η ηγεσία της ΚΕΔΕ «ήθελε να περάσει γρήγορα ένα ψήφισμα το οποίο θα ήταν ένα “λιβάνισμα” της κυβέρνησης». Σύμφωνα με τον ίδιο, το ψήφισμα του προέδρου της ΚΕΔΕ, Λάζαρου Κυρίζογλου, επικεντρωνόταν στα θετικά βήματα που έχει κάνει η κυβέρνηση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενώ η πρόταση της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» ήταν να δοθεί έμφαση στη διεκδίκηση περισσότερων πόρων και στην αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων των δήμων.
«Η δικιά μας προσέγγιση είναι ότι κοντεύουμε να κλείσουμε και ότι αυτά τα σταθερά βήματα πρέπει να συνεχιστούν. Εμείς λέγαμε ότι πρέπει να διεκδικήσουμε, ότι είναι προεκλογική περίοδος και πρέπει να πάρουμε λίγα περισσότερα χρήματα, να φτιάξουμε τα σχολεία μας, δρόμους, πεζοδρόμια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο δήμαρχος Αθηναίων σημείωσε ακόμη ότι, έπειτα από χρόνια, ο πρωθυπουργός βρέθηκε στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, χωρίς ωστόσο, όπως υποστήριξε, να δώσει αυτά που περίμεναν οι δήμαρχοι, γεγονός που προκάλεσε έντονη αναστάτωση.
Κατά τον Χάρη Δούκα, η προσπάθεια να περιοριστούν οι αντιδράσεις και να περάσει γρήγορα το ψήφισμα οδήγησε στη βιαστική διαδικασία ψηφοφορίας που προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις.
«Μπορεί κάποιος να χάνει ή να κερδίζει, αλλά πρέπει να σεβόμαστε τις διαδικασίες και τους συνέδρους. Δεν μπορεί να είναι όλα “και α και ου και ΔΑΠ ΝΔΦΚ”», τόνισε με νόημα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν και οι αναφορές του στο κλίμα φόβου που, όπως υποστήριξε, επικρατεί σε μερίδα δημάρχων, οι οποίοι διστάζουν να αντιπαρατεθούν με την κυβέρνηση, φοβούμενοι ενδεχόμενες συνέπειες στη χρηματοδότηση των δήμων τους.
«Πολλοί δήμαρχοι φοβούνται. Λένε, δηλαδή, ότι η κυβέρνηση και η ΝΔ μας δημιουργεί πολλά προβλήματα, αλλά φοβόμαστε να αντιπαρατεθούμε, γιατί θα μας κόψουν τα προγράμματα. Γι’ αυτό και δεν ήθελαν ονομαστική ψηφοφορία», υποστήριξε.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σοβαρή επισήμανση, καθώς η οικονομική εξάρτηση των δήμων από την κεντρική εξουσία δεν μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός πολιτικής πίεσης ή αποτροπής της διαφωνίας. Η χρηματοδότηση πρέπει να βασίζεται σε σαφή, αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια και όχι στις πολιτικές σχέσεις ή στις διαθέσεις της εκάστοτε κυβέρνησης.
Ο Χάρης Δούκας έθεσε, μάλιστα, ευθέως ζήτημα διαφάνειας στην κατανομή των χρηματοδοτήσεων, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ένα ξεκάθαρο σύστημα που να συνδέει τα διαθέσιμα προγράμματα με συγκεκριμένα κριτήρια, όπως ο πληθυσμός και οι πραγματικές ανάγκες κάθε δήμου.
«Δεν υπάρχει διαδικασία που να λέει ότι με αυτά τα κριτήρια, με αυτόν τον πληθυσμό, παίρνεις αυτά τα προγράμματα. Είναι όποιος θέλει η κυβέρνηση, όποιος πάει πρώτος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, περιέγραψε την αγωνία πολλών δημάρχων για την επόμενη ημέρα, καθώς η οικονομική ασφυξία και η αβεβαιότητα γύρω από τη χρηματοδότηση δημιουργούν σοβαρά προβλήματα ακόμη και στην καθημερινή λειτουργία των δήμων, όπως είναι η συντήρηση των σχολικών μονάδων.
Αυτή είναι, άλλωστε, η πραγματική ουσία της συζήτησης που θα έπρεπε να κυριαρχεί σε ένα συνέδριο της ΚΕΔΕ: πώς θα εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι για να λειτουργούν αποτελεσματικά οι δήμοι, πώς θα αναβαθμιστούν οι υποδομές, πώς θα συντηρηθούν τα σχολεία, πώς θα βελτιωθεί η καθημερινότητα των πολιτών και πώς θα αποκτήσει η Αυτοδιοίκηση πραγματική οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια.
Και ασφαλώς, οι εικόνες της επίθεσης στον Χάρη Δούκα, με εκφράσεις όπως «φύγε από εδώ» και «δεν ντρέπεσαι λιγάκι», δεν τιμούν ούτε το συνέδριο ούτε τον θεσμό που εκπροσωπούν όσοι τις εκστόμισαν. Αντί για διάλογο, επιχειρήματα και θεσμική αντιπαράθεση, παρακολουθήσαμε μια εικόνα έντασης που γεννά εύλογα ερωτήματα για τον σεβασμό στους δημοκρατικούς κανόνες λειτουργίας της ΚΕΔΕ.
Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με φωνές, εκφοβισμούς και κομματικά παιχνίδια. Λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια, ισοτιμία και σεβασμό στη διαφορετική άποψη.
Και εδώ προκύπτει ένα απολύτως εύλογο ερώτημα προς τη διοίκηση της ΚΕΔΕ: Εάν η γαλάζια πλειοψηφία είναι τόσο βέβαιη για την ορθότητα των επιλογών της, γιατί αρνήθηκε την ονομαστική ψηφοφορία; Γιατί δεν επέλεξε την απόλυτη διαφάνεια, ώστε να μην υπάρχει καμία σκιά και καμία αμφισβήτηση;
Οι απαντήσεις οφείλουν να δοθούν. Οι καταγγελίες πρέπει να διερευνηθούν και η αξιοπιστία της διαδικασίας να αποκατασταθεί.
Η Αυτοδιοίκηση δεν χρειάζεται κομματικούς διαχειριστές και πλειοψηφίες που αντιμετωπίζουν τη θεσμική αντιπολίτευση ως ενοχλητική παρουσία. Χρειάζεται ανεξάρτητους δημάρχους, θεσμική αξιοπρέπεια, διαφάνεια και δημοκρατία στην πράξη.
Η ΚΕΔΕ δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Η πλειοψηφία έχει δικαίωμα να αποφασίζει, αλλά έχει και υποχρέωση να σέβεται τη μειοψηφία. Και η μειοψηφία έχει αναφαίρετο δικαίωμα να ελέγχει, να αμφισβητεί και να απαιτεί διαφάνεια.
Γιατί η δημοκρατία δεν κρίνεται όταν όλοι συμφωνούν. Κρίνεται κυρίως όταν υπάρχει διαφωνία και όταν η πλειοψηφία καλείται να αποδείξει στην πράξη ότι σέβεται τους κανόνες.
Η Αυτοδιοίκηση ανήκει στους πολίτες, όχι στα κομματικά επιτελεία. Και αυτό δεν μπορεί να το ξεχνά κανείς!
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
