Η πρωτοβάθμια τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να είναι στο επίκεντρο ενός βιώσιμου περιφερειακού μετασχηματισμού με γνώμονα την κοινωνική ευημερία και το μέλλον της χώρας
Με ουσιαστική παρουσία και τεκμηριωμένη παρέμβαση συμμετείχε η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Δυτικής Ελλάδας (Π.Ε.Δ. Δ.Ε.) στις τριήμερες εργασίες της αποστολής κλιμακίου στελεχών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) που πραγματοποιήθηκαν στην Πάτρα (10–12 Ιουνίου 2026), στο πλαίσιο του προγράμματος του Οργανισμού για την ελκυστικότητα των περιφερειών και τη διαμόρφωση στρατηγικής περιφερειακού μετασχηματισμού της χώρας για την περίοδο μετά το 2027. Η Δυτική Ελλάδα επελέγη ως περιφέρεια αναφοράς σε πιλοτική μελέτη περίπτωσης (case study) μαζί με τις περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης.
Εκ μέρους της Π.Ε.Δ. Δυτικής Ελλάδας, την κεντρική παρέμβαση ανέλαβε ο Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Δήμαρχος Ερυμάνθου, Θεόδωρος Μπαρής, ο οποίος μετέφερε στην ομάδα των εμπειρογνωμόνων τις κοινές θέσεις των 19 Δήμων της περιφέρειας. Στην τοποθέτησή του ανέδειξε τη δομική ασυμμετρία που διατρέχει την ελληνική αυτοδιοίκηση, η οποία διαχειρίζεται κάτω του 5% του ΑΕΠ, ως ουραγός έναντι μέσου όρου 10–15% στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ. Ο κύριος Μπαρής τόνισε την ανάγκη σταδιακής και συστηματικής ενίσχυσης της Αυτοδιοίκησης, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και των επενδύσεων προκειμένου να υπάρξει σαφής χάρτης σύγκλισης με τις χώρες της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ.
Ο κ. Μπαρής εστίασε στην ανάγκη άρσης των πλέον δεσμευτικών περιορισμών που επιβαρύνουν τη λειτουργία της πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης: την μη απόδοση και παρακράτηση των θεσμοθετημένων πόρων (ΚΑΠ, ΣΑΤΑ) προς τους Δήμους και την ανάγκη αναμόρφωσης των κριτηρίων κατανομής ώστε να συνυπολογίζονται η ορεινότητα, η διασπορά οικισμών και η γήρανση του πληθυσμού.
Τόνισε την ανάγκη άμεσης θεσμοθέτησης ενός μόνιμου αναπτυξιακού χρηματοδοτικού εργαλείου για τους Δήμους διότι μετά τη λήξη του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» η Αυτοδιοίκηση έχει απομείνει χωρίς δικό της αυτοτελές επενδυτικό εργαλείο σε εθνικό επίπεδο πλην των όποιων χορηγήσεων του ΕΣΠΑ και του ΠΔΕ. Σε επίπεδο λειτουργίας, υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης της οξείας υποστελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών σε στελέχη και επιστημονικό προσωπικό. Ανέδειξε, επίσης, την εδαφική και δημογραφική διάσταση, με τους 14 από τους 19 Δήμους να καταγράφουν ραγδαία μειούμενο και γηράσκοντα πληθυσμό, υπενθυμίζοντας τη συνταγματική υποχρέωση ειδικής μέριμνας για τις ορεινές περιοχές της χώρας, όπου απαιτούνται περαιτέρω βήματα. Ο κύριος Μπαρής αναφέρθηκε στην ανάγκη η υπο διαμόρφωση νέα περιφερειακή πολιτική της χώρας να στηρίξει αποτελεσματικά το σημαντικό αλλά αναξιοποίητο αναπτυξιακό δυναμικό της Δυτικής Ελλάδας, ιδίως σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, η κτηνοτροφία, η θαλάσσια οικονομία και ο βιώσιμος τουρισμός.
Κλείνοντας επισήμανε την ανάγκη να καλυφθεί ένα πολύ σημαντικό κενό διακυβέρνησης που αφορά στην έλλειψη θεσμοθετημένων αξιολογήσεων των ασκούμενων σε εθνικό επίπεδο πολιτικών, ιδίως σε ό,τι αφορά τις εδαφικές επιπτώσεις τους και τις επιπτώσεις στην κοινωνική και οικονομική συνοχή των Δήμων και των Περιφερειών. Η ΠΕΔΔΕ προτείνει τη συμπερίληψη της ανάλυσης χωρικών και αγροτικών επιπτώσεων («territorial impact assessment» και «rural proofing») σε όλες τις δημόσιες πολιτικές, καθώς και τη θεσμοθέτηση μόνιμου κοινού οργάνου για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό με τη συμμετοχή των Δήμων.
Από την πλευρά των προτάσεων, η Π.Ε.Δ. Δυτικής Ελλάδας εξήρε την προσπάθεια που καταβάλλουν οι Δήμοι και η Περιφέρεια στο πλαίσιο των Στρατηγικών των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων και των Στρατηγικών Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, οι οποίες όμως χρήζουν περαιτέρω και ουσιαστικής πολυταμειακής ενίσχυσης και διασφάλισης της συνέχειας τους στην νέα προγραμματική περίοδο. Ανέδειξε δε ως καλή πρακτική διαδημοτικής συνεργασίας την ΟΧΕ Αιγιαλείας–Καλαβρύτων–Ερυμάνθου σε ό,τι αφορά τη διάσταση της ορεινής ανθεκτικότητας.
«Η Δυτική Ελλάδα διαθέτει αναμφισβήτητα πλεονεκτήματα και ζητά ίσους όρους πρόσβασης σε πόρους, θεσμοθετημένη τεχνική υποστήριξη και πολιτικές σχεδιασμένες με επίγνωση του εδαφικού τους αποτυπώματος. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με την ομάδα του ΟΟΣΑ, παρέχοντας στοιχεία και τεκμηρίωση από τους 19 Δήμους, ώστε οι συστάσεις της μελέτης να θεμελιώσουν ένα νέο, δίκαιο και λειτουργικό μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και χρηματοδότησης της αυτοδιοίκησης για την περίοδο μετά το 2027», σημείωσε ο Αντιπρόεδρος της Π.Ε.Δ. Δυτικής Ελλάδας.
Η Π.Ε.Δ. Δυτικής Ελλάδας, υπό την προεδρία του Δημάρχου Καλαβρύτων Αθανάσιου Παπαδόπουλου, χαιρέτισε την επιλογή της Δυτικής Ελλάδας ως πιλοτικής μελέτης και εξέφρασε την προσδοκία η πρώτη επίσημη πρόταση του ΟΟΣΑ, που αναμένεται τον προσεχή Σεπτέμβριο, να αποτυπώσει τις πραγματικές ανάγκες της περιφέρειας σε συνδυασμό με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές. Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι των Δήμων και ο Δρ. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος, επιστημονικός συνεργάτης της ΠΕΔ.
