Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύσαμε την ανάλυση με τίτλο «Αχαΐα: Η μεγάλη μάχη για την πρωτιά και οι νέοι συσχετισμοί στη Δυτική Ελλάδα». Σε αυτήν περιγράφαμε μια πολιτική πραγματικότητα που ήταν ήδη ορατή σε όσους παρακολουθούν σοβαρά τις εξελίξεις στην περιοχή: τη σταδιακή αναδιάταξη του προοδευτικού χώρου, τη δυναμική που αναπτύσσει η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και τη μετατροπή της Αχαΐας σε ένα από τα σημαντικότερα πεδία πολιτικής σύγκρουσης της χώρας.
Η ανάλυση αυτή ενόχλησε.
Όχι επειδή περιείχε ανακρίβειες. Όχι επειδή στηριζόταν σε αβάσιμες εκτιμήσεις. Ενόχλησε επειδή αμφισβητούσε βεβαιότητες που ορισμένοι θεωρούσαν δεδομένες.
Τις ημέρες που ακολούθησαν δεχθήκαμε αντιδράσεις από ένα τμήμα φανατικών και πολιτικά εγκλωβισμένων υποστηρικτών του ΠΑΣΟΚ. Αντί να αντιπαραθέσουν επιχειρήματα, επέλεξαν την ειρωνεία, την απαξίωση και την αναπαραγωγή κομματικών ευσεβών πόθων. Ορισμένοι συνέχισαν να συμπεριφέρονται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα στον πολιτικό χάρτη της χώρας και σαν το ΠΑΣΟΚ να παραμένει αυτονόητα ο κυρίαρχος εκφραστής της Κεντροαριστεράς.
Η πραγματικότητα, όμως, δεν διαμορφώνεται από επιθυμίες.
Η πραγματικότητα καταγράφεται στις κοινωνικές διεργασίες, στις πολιτικές μετακινήσεις και τελικά στις δημοσκοπήσεις και στις κάλπες.
Και σήμερα η έρευνα της Data Consultants για την εφημερίδα «Πελοπόννησος» επιβεβαιώνει σχεδόν σημείο προς σημείο όσα είχαμε περιγράψει.
Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται πρώτη με 21,0%, ενώ η ΕΛΑΣ ακολουθεί πολύ κοντά με 18,7%. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην τρίτη θέση με 8,6%, ακολουθεί η ΕΛΠΙΔΑ με 6,8%, ενώ η Ελληνική Λύση και το ΚΚΕ διατηρούν διακριτή παρουσία. Το σημαντικό ποσοστό των αναποφάσιστων επιβεβαιώνει ότι η εκλογική εικόνα παραμένει ανοιχτή και κάθε άλλο παρά παγιωμένη.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στην εκτίμηση ψήφου, δηλαδή μετά τη στατιστική κατανομή των αναποφάσιστων. Η Νέα Δημοκρατία διαμορφώνεται στο 27,1%, η ΕΛΑΣ στο 24,1%, το ΠΑΣΟΚ στο 11,1%, η ΕΛΠΙΔΑ στο 8,8%, ενώ το ΚΚΕ καταγράφεται στο 5,2%. Η διαφορά μεταξύ των δύο πρώτων κομμάτων παραμένει περιορισμένη, επιβεβαιώνοντας ότι η Αχαΐα δεν αποτελεί πλέον πεδίο μονοκρατορίας κανενός πολιτικού σχηματισμού.
Αυτή είναι η μεγάλη είδηση της δημοσκόπησης.
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση, αλλά χωρίς τα χαρακτηριστικά της πολιτικής κυριαρχίας που διέθετε τα προηγούμενα χρόνια. Η ΕΛΑΣ βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής και εμφανίζεται πλέον ως ο βασικός διεκδικητής της πρωτιάς στον νομό. Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί παρουσία, αλλά δεν καταγράφεται ως ο δεύτερος πόλος του πολιτικού ανταγωνισμού.
Η μάχη στην Αχαΐα δεν διεξάγεται πλέον μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.
Η μάχη διεξάγεται μεταξύ ΝΔ και ΕΛΑΣ.
Ακριβώς αυτό είχαμε επισημάνει.
Όταν γράφαμε για τις μετακινήσεις στελεχών από το ΠΑΣΟΚ προς την ΕΛΑΣ, δεν κάναμε πολιτική προπαγάνδα. Περιγράφαμε ένα υπαρκτό πολιτικό φαινόμενο. Τη συγκρότηση ενός νέου πόλου που φιλοδοξεί να εκφράσει ευρύτερα τμήματα της Κεντροαριστεράς και της προοδευτικής παράταξης.
Η παρουσία προσώπων όπως ο Μαρίνος Σκανδάμης, ο Διονύσης Τεμπονέρας, ο Γιώργος Παππάς, ο Βασίλης Αϊβαλής και ο Κώστας Καρπέτας δεν αποτελεί απλή ειδησεογραφική καταγραφή. Αντανακλά μια βαθύτερη πολιτική μετατόπιση που εξελίσσεται στην κοινωνία της Αχαΐας και η οποία αποτυπώνεται πλέον και στα ποσοτικά δεδομένα.
Η δημοσκόπηση καταγράφει ότι η ΕΛΑΣ δεν περιορίζεται σε έναν ρόλο διαμαρτυρίας. Αντιθέτως, αποκτά χαρακτηριστικά κόμματος εξουσίας και διεκδικεί κεντρικό ρόλο στον πολιτικό ανταγωνισμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κοινωνική γεωγραφία της έρευνας. Η ΕΛΑΣ εμφανίζει τη μεγαλύτερη δυναμική της στις παραγωγικές ηλικίες 36 έως 47 ετών, όπου καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά της, ενώ διατηρεί σημαντική επιρροή στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς. Παράλληλα, στην Πάτρα η διαφορά μεταξύ ΝΔ και ΕΛΑΣ είναι οριακή, στοιχείο που δείχνει ότι το πολιτικό παιχνίδι παραμένει απολύτως ανοιχτό.
Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά τη συγκυρία. Παρά τη διαχρονική παρουσία του στον νομό και παρά τη βαριά πολιτική κληρονομιά που διαθέτει στην Αχαΐα, δεν καταφέρνει να αναδειχθεί σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων.
Κάποιοι δεν ήθελαν να το ακούσουν.
Κάποιοι προτίμησαν να επιτεθούν στον αγγελιοφόρο αντί να εξετάσουν το μήνυμα.
Κάποιοι θεώρησαν ότι η πολιτική ανάλυση μπορεί να αντικατασταθεί από κομματική πίστη.
Η δημοσκόπηση, όμως, ήρθε να υπενθυμίσει ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί δεν καθορίζονται από τη φασαρία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ούτε από τις κομματικές παρέες. Καθορίζονται από την κοινωνία.
Και η κοινωνία της Αχαΐας φαίνεται ότι έχει ήδη αρχίσει να στέλνει τα δικά της μηνύματα.
Η ουσία των ευρημάτων δεν είναι απλώς ότι η Νέα Δημοκρατία προηγείται.
Η ουσία είναι ότι δεν κυριαρχεί.
Η ουσία δεν είναι μόνο ότι η ΕΛΑΣ βρίσκεται στη δεύτερη θέση.
Η ουσία είναι ότι αναδεικνύεται στον βασικό αντίπαλο της Νέας Δημοκρατίας.
Η ουσία δεν είναι μόνο ότι το ΠΑΣΟΚ παραμένει παρόν.
Η ουσία είναι ότι δεν εμφανίζεται ως ο πολιτικός φορέας που μπορεί να ηγηθεί των εξελίξεων στον προοδευτικό χώρο της Αχαΐας.
Και αυτό ακριβώς ήταν το κεντρικό συμπέρασμα της ανάλυσής μας.
Η Αχαΐα υπήρξε διαχρονικά πολιτικό βαρόμετρο. Πολλές φορές οι εξελίξεις που καταγράφονται εδώ προαναγγέλλουν ευρύτερες πολιτικές μεταβολές σε εθνικό επίπεδο. Για τον λόγο αυτό τα ευρήματα της Data Consultants έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη δημοσκόπηση.
Πρόκειται για την καταγραφή μιας πολιτικής τάσης που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Και όσοι πριν από λίγες ημέρες έσπευσαν να απορρίψουν την ανάλυσή μας, σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με κάτι πολύ πιο δύσκολο να αμφισβητήσουν:
Τα ίδια τα δεδομένα.
Γιατί τελικά η πολιτική πραγματικότητα είναι πιο ισχυρή από τις κομματικές βεβαιότητες και πολύ πιο ανθεκτική από τις ψευδαισθήσεις όσων αρνούνται να δουν ότι ο πολιτικός χάρτης της Αχαΐας αλλάζει.
Και αλλάζει γρήγορα.
Η δημοσκόπηση της Data Consultants δεν δημιούργησε αυτή την πραγματικότητα. Απλώς την κατέγραψε. Και κατέγραψε με αριθμούς αυτό που ήδη συζητείται στις τοπικές κοινωνίες, στους επαγγελματικούς χώρους, στην αυτοδιοίκηση και στους πολιτικούς κύκλους της Δυτικής Ελλάδας: ότι η Αχαΐα εισέρχεται σε μια νέα πολιτική περίοδο, όπου οι παλιές βεβαιότητες δοκιμάζονται και οι νέοι συσχετισμοί διαμορφώνονται με ταχύτητα μεγαλύτερη από όση πολλοί περίμεναν.
Αυτή είναι η πραγματική είδηση.
Και αυτή είναι η δικαίωση της ανάλυσης που παρουσιάσαμε πριν από μία εβδομάδα.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
