Η εικόνα πίσω από τις κλειστές βιτρίνες αποκαλύπτει την κρίση του μικρού εμπορίου και εκπέμπει SOS για το οικονομικό μέλλον της πόλης.
Όταν περισσότερα από 100 ισόγεια εμπορικά ακίνητα στους κεντρικούς δρόμους μιας πόλης παραμένουν κλειστά, δεν πρόκειται απλώς για μια δυσάρεστη εμπορική εικόνα. Πρόκειται για ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου για την τοπική οικονομία, την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή και την ίδια τη φυσιογνωμία της πόλης.
Η έρευνα και καταγραφή που πραγματοποίησε ο Σύλλογος Εμπόρων και Επιχειρηματιών Δήμου Αγρινίου (ΣΕΕΔΑ) φέρνει στο φως μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί. Περισσότερα από 100 ισόγεια ακίνητα, σε κεντρικούς εμπορικούς δρόμους του Αγρινίου, εκεί όπου μέχρι πρόσφατα λειτουργούσαν καταστήματα και επιχειρήσεις, σήμερα παραμένουν κλειστά.
Πίσω από κάθε κλειστή βιτρίνα υπάρχει και μια μικρή ιστορία επιχειρηματικής προσπάθειας που δεν άντεξε. Υπάρχει ένας επαγγελματίας που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη δραστηριότητά του, εργαζόμενοι που ενδεχομένως έχασαν τη δουλειά τους, οικογένειες που στερήθηκαν ένα εισόδημα και μια εμπορική δραστηριότητα που έπαψε να προσφέρει στην οικονομική ζωή της πόλης.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της έρευνας: οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν απλώς κλειστά καταστήματα. Αποτυπώνουν μια αγορά που πιέζεται ασφυκτικά και μια επιχειρηματικότητα που δοκιμάζει καθημερινά τα όρια των αντοχών της.
Μια πόλη με ισχυρή εμπορική παράδοση, αντιμέτωπη με μια δύσκολη πραγματικότητα
Το Αγρίνιο αποτελεί διαχρονικά το μεγαλύτερο εμπορικό και οικονομικό κέντρο της Αιτωλοακαρνανίας και έναν σημαντικό πόλο οικονομικής δραστηριότητας για την ευρύτερη περιοχή, συγκεντρώνοντας επιχειρήσεις από ένα ευρύ φάσμα επαγγελματικών και εμπορικών κλάδων.
Η εμπορική του αγορά υπήρξε για δεκαετίες σημείο αναφοράς, όχι μόνο για τους κατοίκους της πόλης, αλλά και για τους πολίτες των γειτονικών περιοχών.
Ωστόσο, αυτή η δυναμική δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Οι διαδοχικές οικονομικές κρίσεις, η συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, η αύξηση του λειτουργικού κόστους, οι φορολογικές επιβαρύνσεις, η ενεργειακή ακρίβεια, οι ασφαλιστικές και άλλες υποχρεώσεις, σε συνδυασμό με τις αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες και τον ανταγωνισμό του ηλεκτρονικού εμπορίου, έχουν διαμορφώσει ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Οι μικροί έμποροι καλούνται να λειτουργήσουν σε μια αγορά όπου τα έξοδα αυξάνονται, οι υποχρεώσεις παραμένουν ανελαστικές και η δυνατότητα του καταναλωτή να διαθέσει χρήματα για αγορές περιορίζεται.
Με άλλα λόγια, πολλές επιχειρήσεις καλούνται να επιβιώσουν με όλο και μικρότερα περιθώρια κέρδους, χωρίς ουσιαστικά περιθώρια αναπνοής.
Οι 100 και πλέον κλειστές βιτρίνες δεν είναι απλώς ένας αριθμός
Η καταγραφή του ΣΕΕΔΑ αφορά κεντρικούς δρόμους και εμπορικά σημεία της πόλης, όπως οι οδοί Παπαστράτου, Τσικνιά, Μπαϊμπά, Ι. Στάικου, Κύπρου, Ηλ. Ηλιού, Σουλίου, Δημοτσέλιου, Σαλάκου, Κακαβιά, καθώς και η Στοά Παπαγιάννη και άλλες εμπορικές περιοχές.
Η παρουσία τόσο μεγάλου αριθμού κλειστών ισόγειων ακινήτων σε δρόμους που αποτελούν τον πυρήνα της εμπορικής δραστηριότητας αποτελεί ένα σοβαρό εύρημα, το οποίο χρειάζεται να προβληματίσει όλους τους εμπλεκόμενους.
Η συρρίκνωση της εμπορικής δραστηριότητας δεν περιορίζεται στα όρια μιας επιχείρησης. Δημιουργεί αλυσιδωτές συνέπειες.
Λιγότερα καταστήματα σημαίνουν λιγότερες θέσεις εργασίας, μειωμένη εμπορική κίνηση, περιορισμένη επισκεψιμότητα, χαμηλότερα εισοδήματα για επαγγελματίες και εργαζόμενους και τελικά μικρότερη οικονομική δραστηριότητα για ολόκληρη την πόλη.
Παράλληλα, οι κλειστές βιτρίνες αλλάζουν την εικόνα των εμπορικών δρόμων. Δημιουργούν αίσθηση εγκατάλειψης, αποθαρρύνουν την εμπορική κίνηση και επηρεάζουν αρνητικά ακόμη και τις επιχειρήσεις που εξακολουθούν να λειτουργούν.
Είναι ένας φαύλος κύκλος: όσο περιορίζεται η εμπορική δραστηριότητα, τόσο δυσκολότερη γίνεται η επιβίωση των επιχειρήσεων που παραμένουν στην αγορά.
Το ζήτημα των ενοικίων: Κανένα κατάστημα δεν μπορεί να επιβιώσει με δυσβάσταχτα μισθώματα
Ένα από τα σημαντικά ζητήματα που αναδεικνύει ο Σύλλογος είναι και το ύψος των μισθωμάτων των επαγγελματικών ακινήτων.
Οι ιδιοκτήτες έχουν ασφαλώς το δικαίωμα να αξιοποιούν την περιουσία τους και να επιδιώκουν ένα εύλογο οικονομικό όφελος. Ωστόσο, οι απαιτήσεις για τα μισθώματα δεν μπορούν να είναι αποκομμένες από τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Ένα ακίνητο που παραμένει κλειστό για μήνες ή και χρόνια δεν παράγει εισόδημα. Αντίθετα, ένα λογικό και βιώσιμο μίσθωμα μπορεί να δώσει τη δυνατότητα σε μια επιχείρηση να λειτουργήσει, να δημιουργήσει οικονομική δραστηριότητα και να ανταποκρίνεται με συνέπεια στις υποχρεώσεις της.
Η επιλογή, επομένως, δεν είναι ανάμεσα σε ένα υψηλό και ένα χαμηλό ενοίκιο. Είναι ανάμεσα σε μια βιώσιμη συμφωνία που εξασφαλίζει εισόδημα και σε ένα κλειστό ακίνητο που δεν αποδίδει τίποτα.
Η συνεργασία ιδιοκτητών και επαγγελματιών, με ρεαλισμό και αμοιβαία κατανόηση, μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης.
Χρειάζεται στήριξη του μικρού εμπορίου, όχι άλλες επιβαρύνσεις
Η έρευνα του ΣΕΕΔΑ στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα και προς την Πολιτεία.
Οι μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις αποτελούν βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Δεν είναι απλώς αριθμοί σε στατιστικές και φορολογικούς πίνακες. Είναι άνθρωποι, οικογένειες, εργαζόμενοι, επαγγελματίες που επενδύουν, δημιουργούν θέσεις εργασίας και στηρίζουν καθημερινά την κοινωνία.
Η επιβίωσή τους δεν μπορεί να επαφίεται αποκλειστικά στις ατομικές τους αντοχές.
Απαιτούνται ουσιαστικά μέτρα στήριξης, φορολογική δικαιοσύνη, περιορισμός των υπέρμετρων επιβαρύνσεων, πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και πολιτικές που θα ενισχύουν πραγματικά τις μικρές επιχειρήσεις και όχι μόνο τις μεγαλύτερες οικονομικές μονάδες.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της διάρκειας των επαγγελματικών μισθώσεων. Η πρόταση για μεγαλύτερη χρονική σταθερότητα, με διάρκεια 6+3 ετών, αποσκοπεί στο να μπορούν οι επιχειρήσεις να σχεδιάζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια το μέλλον τους, χωρίς να βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο μετακίνησης, αυξήσεων μισθωμάτων και πρόσθετων εξόδων μετεγκατάστασης, ανακαίνισης και εξοπλισμού.
Η επιχειρηματικότητα χρειάζεται σταθερότητα, προβλεψιμότητα και ένα περιβάλλον που να επιτρέπει την ανάπτυξη, όχι διαρκή αβεβαιότητα.
Η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στους εμπόρους
Υπάρχει, όμως, και μια ακόμη σημαντική διάσταση: η ευθύνη της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.
Η στήριξη της τοπικής αγοράς δεν είναι απλώς μια πράξη καλής θέλησης προς τον έμπορο της γειτονιάς. Είναι μια επιλογή που επιστρέφει πολλαπλά οφέλη στην ίδια την πόλη.
Όταν επιλέγουμε να αγοράσουμε από ένα τοπικό κατάστημα, στηρίζουμε την απασχόληση, διατηρούμε εισοδήματα στην περιοχή μας, ενισχύουμε την τοπική οικονομία και συμβάλλουμε στη διατήρηση μιας ζωντανής και λειτουργικής αγοράς.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταναλωτές δεν έχουν δικαίωμα να αναζητούν καλύτερες τιμές και συμφέρουσες αγορές. Σημαίνει, όμως, ότι πρέπει να αντιληφθούμε πως η εξαφάνιση των μικρών επιχειρήσεων έχει κόστος για όλους μας.
Μια πόλη χωρίς ζωντανή εμπορική αγορά χάνει ένα σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς της.
Από την καταγραφή στην κινητοποίηση: Το Αγρίνιο χρειάζεται μια ζωντανή αγορά
Η έρευνα του Συλλόγου Εμπόρων και Επιχειρηματιών Δήμου Αγρινίου δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια απλή καταγραφή κλειστών καταστημάτων. Πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία ενός ευρύτερου διαλόγου και μιας συντονισμένης προσπάθειας για την αναζωογόνηση της τοπικής αγοράς.
Χρειάζεται συνεργασία της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επαγγελματικών φορέων, των ιδιοκτητών ακινήτων και των ίδιων των πολιτών.
Χρειάζονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις, κίνητρα για την επαναλειτουργία κλειστών καταστημάτων, πολιτικές ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, βελτίωση της εμπορικής λειτουργίας του κέντρου και κυρίως μια νέα αντίληψη για την αξία που έχει η τοπική αγορά στην ανάπτυξη της πόλης.
Γιατί το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι απλώς πόσα καταστήματα θα ανοίξουν ή θα κλείσουν το επόμενο διάστημα.
Είναι τι είδους πόλη θέλουμε να έχουμε τα επόμενα χρόνια.
Μια πόλη με φωτισμένες βιτρίνες, εμπορική κίνηση, θέσεις εργασίας, επαγγελματικές ευκαιρίες και ζωντανό κέντρο ή μια πόλη με όλο και περισσότερα κατεβασμένα ρολά, περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα και μια αγορά που σταδιακά χάνει τη δυναμική της;
Οι περισσότερες από 100 κλειστές ισόγειες ιδιοκτησίες στο εμπορικό κέντρο του Αγρινίου αποτελούν μια προειδοποίηση που δεν επιτρέπεται να αγνοηθεί.
Η τοπική αγορά δεν είναι υπόθεση μόνο των εμπόρων. Είναι υπόθεση ολόκληρης της πόλης.
Και αν θέλουμε το Αγρίνιο να διατηρήσει τον πρωταγωνιστικό του ρόλο ως εμπορικό και οικονομικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής, οφείλουμε να στηρίξουμε έμπρακτα εκείνους που κρατούν την αγορά του ζωντανή.
Γιατί κάθε κλειστό κατάστημα είναι μια χαμένη ευκαιρία για την πόλη. Και κάθε επιχείρηση που παραμένει ανοιχτή είναι μια μικρή νίκη για την τοπική οικονομία, την απασχόληση και την κοινωνία μας.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
