Αν κάποιος παρακολουθούσε από απόσταση τη δημόσια συζήτηση που διεξάγεται, δεκαετίες τώρα, κάθε καλοκαίρι στο Αγρίνιο, θα κατέληγε εύκολα στο συμπέρασμα ότι η τοπική οικονομία βρίσκεται σε άνθηση, οι επιχειρήσεις σπάνε τα ταμεία και το μοναδικό ζήτημα που απομένει να λυθεί είναι αν τα καταστήματα θα ανοίγουν ή όχι τα Σάββατα του Ιουλίου και του Αυγούστου.
Επειδή, όμως, το θέμα φαίνεται να ξεπερνά πλέον τα όρια μιας απλής διαφωνίας μεταξύ επαγγελματιών, ίσως ήρθε η ώρα να αναλάβουν οι μεγάλοι θεσμοί. Να τοποθετηθεί ο Δήμαρχος. Να συνεδριάσει εκτάκτως το Δημοτικό Συμβούλιο. Να ενημερωθεί η Περιφέρεια. Να επιληφθεί η Βουλή. Και αν όλα αυτά δεν αποδώσουν, να κατατεθεί προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ώστε να αποφανθεί οριστικά για το μέγα εθνικό ζήτημα των Σαββάτων του Αγρινίου.
Διότι κάπως έτσι παρουσιάζεται πλέον η υπόθεση.
Με έκπληξη διαβάσαμε την ανακοίνωση του Συλλόγου Εμπόρων και Επιχειρηματιών του Δήμου Αγρινίου, ο οποίος όχι μόνο παίρνει σαφή θέση σε μια διαμάχη που εδώ και πάνω από μία δεκαετία διχάζει τον εμπορικό κόσμο της πόλης, αλλά καλεί και τη δημοτική αρχή και τις παρατάξεις του Δημοτικού Συμβουλίου να τοποθετηθούν δημοσίως.
Αλήθεια τώρα; Περιμένουμε από τον Δήμαρχο να λύσει το θέμα των θερινών Σαββάτων; Να αποφασίσει αν θα πουληθούν περισσότερα παπούτσια, μπλούζες και παντελόνια επειδή θα είναι ανοιχτά τα καταστήματα πέντε επιπλέον ημέρες τον χρόνο;
Γιατί αν αυτό είναι το πρόβλημα της αγοράς, τότε το Αγρίνιο πρέπει να είναι η πιο υγιής εμπορικά πόλη της Ελλάδας.
Η πραγματικότητα, βέβαια, είναι πολύ πιο σκληρή.
Η αγορά του Αγρινίου δεν νοσεί από έλλειψη ωραρίου. Νοσεί από έλλειψη αγοραστικής δύναμης. Νοσεί από τη φυγή των καταναλωτών προς το ηλεκτρονικό εμπόριο. Νοσεί από τη διαρκή συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Νοσεί από την αδυναμία της να ανταγωνιστεί μεγάλες αλυσίδες, εμπορικά κέντρα και ηλεκτρονικές πλατφόρμες που παραδίδουν προϊόντα στην πόρτα του καταναλωτή μέσα σε λίγες ώρες.
Και αν κάποιος αμφιβάλλει, αρκεί να κάνει μια βόλτα έξω από τα καταστήματα ταχυμεταφορών της πόλης. Εκεί όπου καθημερινά σχηματίζονται ουρές συμπολιτών μας που παραλαμβάνουν δέματα με ρούχα, παπούτσια και κάθε είδους προϊόντα που κάποτε αγόραζαν από τα τοπικά καταστήματα.
Δεν φεύγει ο τζίρος από το Αγρίνιο επειδή κάποια Σάββατα τα καταστήματα είναι κλειστά. Φεύγει γιατί ο καταναλωτής έχει πλέον άλλες επιλογές. Φεύγει γιατί αναζητά καλύτερες τιμές. Φεύγει γιατί συχνά βρίσκει μεγαλύτερη ποικιλία αλλού. Φεύγει γιατί η αγορά έχει αλλάξει και κάποιοι εξακολουθούν να συζητούν σαν να βρισκόμαστε στο 1995.
Και ας σταματήσει επιτέλους η υποκρισία.
Όσοι πιστεύουν ότι τους συμφέρει να ανοίγουν τα Σάββατα, ας ανοίγουν. Όσοι θεωρούν ότι δεν αξίζει τον κόπο, ας παραμένουν κλειστοί. Αυτό άλλωστε συμβαίνει ήδη στην πράξη. Η αγορά δεν χρειάζεται επιτρόπους, ούτε πολιτικές γνωμοδοτήσεις για να αποφασίσει ποιος θα σηκώσει το ρολό του καταστήματός του.
Εκείνο που χρειάζεται είναι απαντήσεις σε πολύ πιο δύσκολα ερωτήματα.
Πώς θα γίνει το Αγρίνιο εμπορικός προορισμός;
Πώς θα κρατηθεί ο καταναλωτής στην τοπική αγορά;
Πώς θα αξιοποιηθεί η τεχνολογία;
Πώς θα αποκτήσουν οι μικρές επιχειρήσεις ηλεκτρονική παρουσία;
Πώς θα γίνουν πιο ανταγωνιστικές;
Πώς θα αναβαθμιστεί το κέντρο της πόλης;
Πώς θα αυξηθεί το εισόδημα των πολιτών ώστε να μπορούν να ψωνίζουν;
Αυτά είναι τα πραγματικά προβλήματα. Όλα τα υπόλοιπα θυμίζουν τη γνωστή εικόνα της ορχήστρας που συνεχίζει να παίζει ενώ το πλοίο μπάζει νερά.
Η αγορά του Αγρινίου χάνει έδαφος εδώ και χρόνια. Το παραδέχονται οι ίδιοι οι εκπρόσωποί της σχεδόν μετά από κάθε εορταστική και εκπτωτική περίοδο, όταν οι ανακοινώσεις γεμίζουν από παράπονα για τη μειωμένη κίνηση και τους χαμηλούς τζίρους.
Και όμως, αντί να γίνεται μια μεγάλη συζήτηση για το μέλλον του εμπορίου στην πόλη, ανακυκλώνεται κάθε καλοκαίρι η ίδια κουραστική αντιπαράθεση για τα Σάββατα.
Μόνο που η αγορά δεν κινδυνεύει να κλείσει επειδή κάποια Σάββατα του Ιουλίου δεν άνοιξαν τα καταστήματα.
Κινδυνεύει να κλείσει επειδή εδώ και χρόνια συζητάμε για τα Σάββατα, ενώ ο κόσμος ψωνίζει από το κινητό του.
Και αυτό, δυστυχώς, δεν μπορεί να το λύσει ούτε ο Δήμαρχος, ούτε το Δημοτικό Συμβούλιο, ούτε – όσο κι αν χρειαστεί – το Δικαστήριο της Χάγης.
Και όλα αυτά τα επισημαίνω με ειλικρινή διάθεση και πραγματική αγάπη για την τοπική αγορά. Δεν τα γράφω απέναντι στους εμπόρους, αλλά υπέρ των εμπόρων. Δεν τα γράφω απέναντι στους συλλόγους, αλλά υπέρ μιας ουσιαστικής συζήτησης για το μέλλον τους.
Τα έχω πει πολλές φορές, δημόσια και ιδιωτικά, και στον φίλο Σωκράτη Κωστίκογλου, ο οποίος γνωρίζει πολύ καλά τις απόψεις μου. Γνωρίζει ότι διαχρονικά υποστηρίζω την ανάγκη να ανοίξει μια σοβαρή κουβέντα για τα μεγάλα προβλήματα της αγοράς και όχι να εγκλωβιζόμαστε κάθε καλοκαίρι στην ίδια αντιπαράθεση για λίγα Σάββατα.
Γιατί, όσο κι αν διαφωνούν μεταξύ τους οι δύο εμπορικοί σύλλογοι, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Ο μεγαλύτερος αντίπαλος της αγοράς του Αγρινίου δεν είναι το κλειστό ή το ανοιχτό Σάββατο. Είναι η μείωση της κατανάλωσης, η διαρροή αγοραστικής δύναμης προς το ηλεκτρονικό εμπόριο, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας και η αδυναμία προσαρμογής στα νέα δεδομένα.
Αν δεν αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα, τότε θα συνεχίσουμε να συζητάμε κάθε Ιούλιο και κάθε Αύγουστο για το ωράριο, την ώρα που το πραγματικό πρόβλημα θα περνά αθόρυβα μπροστά από τα μάτια μας.
Και τότε, πράγματι, δεν θα χρειάζεται να απευθυνθούμε στη Χάγη για να λύσει τη διαφωνία. Η ίδια η αγορά θα έχει δώσει την απάντηση, με τον πιο σκληρό και αδιαμφισβήτητο τρόπο.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
