Η παρουσίαση του σχεδίου «Αριστοτέλης» για τη νέα αρχιτεκτονική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τον Αλέξη Τσίπρα, σήμερα Τρίτη 28 Ιουλίου, δεν περιορίστηκε σε μια πρόταση για την επανασύσταση περισσότερων από 100 δήμων. Αντίθετα, αποτέλεσε μια συνολική πρόταση αναδιοργάνωσης της αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, δηλαδή των δήμων και των περιφερειών, με στόχο –όπως υποστηρίχθηκε– ένα πιο αποκεντρωμένο και αποτελεσματικό διοικητικό μοντέλο.
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του σχεδίου αφορά την αναθεώρηση του «Καλλικράτη» και τη δυνατότητα επανασύστασης περισσότερων από 100 δήμων σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για μια πρόταση που, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, δεν συνιστά επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς, αλλά μια στοχευμένη επανεξέταση περιπτώσεων όπου οι συνενώσεις δημιούργησαν προβλήματα διοικητικής συνοχής, γεωγραφικής λειτουργικότητας ή απομάκρυναν τον πολίτη από το κέντρο λήψης των αποφάσεων.
Βεβαίως, υπάρχει μια αυτονόητη πολιτική προϋπόθεση. Για να εφαρμοστεί το σχέδιο «Αριστοτέλης», θα πρέπει η πολιτική παράταξη του Αλέξη Τσίπρα να λάβει την εντολή διακυβέρνησης, να προχωρήσει στη νομοθέτηση των αλλαγών και να διαμορφωθεί το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο. Μέχρι τότε, πρόκειται για μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση που τίθεται στον δημόσιο διάλογο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η συζήτηση δεν μπορεί να ξεκινήσει από σήμερα. Αντίθετα, η αναφορά στην επανασύσταση περισσότερων από 100 δήμων είναι πιθανό να αναζωπυρώσει τον προβληματισμό και στην Αιτωλοακαρνανία, έναν νομό όπου οι διοικητικές αλλαγές του «Καλλικράτη» εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης σε αρκετές τοπικές κοινωνίες.
Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι ορισμένες περιοχές με έντονη ιστορική και κοινωνική ταυτότητα έχασαν την αυτοδιοικητική τους αυτονομία, ενώ οι μεγάλοι δήμοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν με την ίδια αποτελεσματικότητα στις ανάγκες όλων των δημοτικών ενοτήτων. Υπό αυτή την έννοια, η σημερινή παρουσίαση ενδέχεται να αποτελέσει το έναυσμα για έναν νέο δημόσιο διάλογο γύρω από την πιθανή επανασύσταση πρώην δήμων ή τη διαμόρφωση νέων διοικητικών σχημάτων στην Αιτωλοακαρνανία.
Βεβαίως, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κανένας συγκεκριμένος σχεδιασμός για την περιοχή, ούτε έχουν παρουσιαστεί χάρτες ή κατάλογοι δήμων που θα μπορούσαν να επανιδρυθούν. Εξάλλου, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, οι όποιες αλλαγές θα βασίζονται σε πληθυσμιακά, γεωγραφικά, κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, ώστε οι νέοι δήμοι να είναι πραγματικά βιώσιμοι.
Το ενδιαφέρον, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στο εάν και πότε θα υλοποιηθεί το σχέδιο «Αριστοτέλης». Βρίσκεται και στο κατά πόσο η εξαγγελία αυτή θα ενεργοποιήσει από τώρα φορείς, συλλόγους, αυτοδιοικητικούς και τοπικές κοινωνίες να ανοίξουν έναν οργανωμένο διάλογο για το μέλλον του αυτοδιοικητικού χάρτη της Αιτωλοακαρνανίας.
Είναι πιθανό η συζήτηση αυτή να ξεκινήσει πολύ πριν υπάρξουν οι πολιτικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή της πρότασης. Γιατί πολλές φορές οι αλλαγές στην αυτοδιοίκηση προηγούνται ως κοινωνικό αίτημα και ακολουθούν ως νομοθετική πρωτοβουλία.
Το αν η πρόταση θα γίνει κάποτε κυβερνητική πολιτική θα το κρίνουν οι πολίτες και οι πολιτικές εξελίξεις. Μέχρι τότε, όμως, ένα διαφορετικό ερώτημα ίσως αποδειχθεί πιο επίκαιρο: θα υπάρξουν στην Αιτωλοακαρνανία δήμοι, τοπικές κοινωνίες και αυτοδιοικητικοί που θα θελήσουν από τώρα να ανοίξουν τη συζήτηση για τον επόμενο αυτοδιοικητικό χάρτη;
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
