Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για τη μεταρρύθμιση της Στεγαστικής Αρωγής κατατέθηκε στη Βουλή. Η δημόσια παρουσίασή του δίνει βάρος στην ψηφιοποίηση, στην απλούστευση και στην επιτάχυνση των αποζημιώσεων. Η κατεύθυνση είναι θετική. Δεν είναι, όμως, ολόκληρη η εικόνα.
Η Στεγαστική Αρωγή δεν είναι απλώς μια πλατφόρμα αιτήσεων. Είναι σύνθετος δημόσιος μηχανισμός που χρειάζεται αξιόπιστες αυτοψίες και τεχνικούς ελέγχους, νέο Οργανισμό με σαφές οργανόγραμμα, ασφαλή μετάβαση, σταθερό και έμπειρο προσωπικό και πραγματικούς κανόνες Υγείας και Ασφάλειας. Χωρίς αυτά, η ταχύτερη διαδικασία κινδυνεύει να μείνει υπόσχεση.
Ταχύτητα με ουσιαστικό δημόσιο τεχνικό ρόλο
Η επιτάχυνση των διαδικασιών και η αξιοποίηση ιδιωτών μηχανικών δεν μπορούν να σημαίνουν υποχώρηση του κράτους από τον τεχνικό έλεγχο. Ιδίως στις υποθέσεις αυξημένου τεχνικού κινδύνου, η αυτοψία, η αξιολόγηση, ο έλεγχος και η τελική ευθύνη πρέπει να παραμένουν σε επαρκώς στελεχωμένες δημόσιες τεχνικές υπηρεσίες. Η ιδιωτική συνδρομή μπορεί να είναι συμπληρωματική· δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη δημόσια ευθύνη ούτε να μετακυλίσει πρόσθετο κόστος και βάρος απόδειξης στον πληγέντα.
Η ψηφιοποίηση μειώνει τον χρόνο διακίνησης ενός φακέλου, αλλά δεν κάνει αυτοψίες στα χαλάσματα. Δεν μπορεί, από μόνη της, να αποτρέψει τεχνικά σφάλματα, καθυστερήσεις στις σύνθετες περιπτώσεις ή νέες ανισότητες εις βάρος των πιο ευάλωτων πολιτών.
Η πραγματική αξιολόγηση της μεταρρύθμισης θα γίνει την επόμενη ημέρα μιας μεγάλης φυσικής καταστροφής: από το αν ο μηχανισμός θα μπορεί να κινητοποιηθεί άμεσα, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκές προσωπικό, αξιόπιστους ελέγχους και ασφαλείς συνθήκες εργασίας.
Σταθερό προσωπικό – όχι διαρκής προσωρινότητα
Σήμερα, περίπου το 70% του προσωπικού -σχεδόν 300 από τους 430 εργαζομένους- υπηρετεί με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Πολλοί εργάζονται από το 2018, με διαδοχικές ανανεώσεις και νομοθετικές παρατάσεις. Οι συνεχείς αποχωρήσεις έμπειρων ΙΔΟΧ και η ανάγκη νέων προσλήψεων αποτυπώνουν το πραγματικό κόστος αυτής της αβεβαιότητας: απώλεια τεχνογνωσίας, διοικητικής μνήμης και επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Δεν πρόκειται για πρόσκαιρη ανάγκη. Οι φυσικές καταστροφές επαναλαμβάνονται, ενώ οι απαιτήσεις αυτοψίας, αποκατάστασης και ελέγχου παραμένουν. Η παράταση των συμβάσεων έως τις 31 Οκτωβρίου 2027 είναι αναγκαία για να μη σταματήσει η λειτουργία της υπηρεσίας· δεν λύνει, όμως, το πρόβλημα.
Η ψήφιση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου διαμορφώνει για την πολιτική ηγεσία μια πραγματική ευκαιρία να απαντήσει σε ένα χρονίζον εργασιακό και διοικητικό ζήτημα. Στη μορφή με την οποία κατατέθηκε, η ευκαιρία αυτή κινδυνεύει να χαθεί.
Ο ΣΕΑΕΦΚ έχει υποβάλει μεταβατική διάταξη για προκήρυξη θέσεων αορίστου χρόνου, με αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια, μοριοδότηση της ειδικής εμπειρίας και πλήρη τήρηση των συνταγματικών εγγυήσεων και των διαδικασιών του ΑΣΕΠ. Δεν ζητά «χάρη». Ζητά θεσμική λύση σε μια πάγια ανάγκη του κράτους.
Νέος Οργανισμός και ασφαλής μετάβαση
Η λειτουργία του νέου συστήματος εξαρτάται από κανονιστικές αποφάσεις, ψηφιακά εργαλεία, νέο Οργανισμό, σαφές οργανόγραμμα, περιγράμματα θέσεων και επαρκή στελέχωση. Αν αυτά δεν έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο μια μεταβατική καθυστέρηση, αλλά διοικητικό και λειτουργικό κενό, κατακερματισμός αρμοδιοτήτων και απώλεια κρίσιμης τεχνογνωσίας.
Λειτουργίες που σήμερα προστατεύουν τον πολίτη και το δημόσιο συμφέρον δεν πρέπει να καταργηθούν πριν αποδειχθεί ότι το νέο πλαίσιο είναι πλήρως έτοιμο να τις αναλάβει. Η ασφαλής μετάβαση δεν είναι εσωτερικό ζήτημα της υπηρεσίας· είναι ζήτημα συνέχειας του κράτους.
Υγεία και Ασφάλεια: η θεσμική αντίφαση
Αποτελεί βασικό θεσμικό παράδοξο το Υπουργείο που είναι επιφορτισμένο με την πολιτική προστασία να φέρνει νόμο μεταρρύθμισης, ενώ δεν διαθέτει ολοκληρωμένο και ειδικό επιχειρησιακό πλαίσιο Υγείας και Ασφάλειας για το προσωπικό που επιχειρεί μετά τις καταστροφές – και στο νομοσχέδιο να μην υπάρχει ούτε αυτοτελές άρθρο, ούτε ενότητα, ούτε ρητή αναφορά στο ζήτημα.
Οι εργαζόμενοι καλούνται να εκτελέσουν αυτοψίες σε ασταθή κτίρια, καμένες περιοχές και ζώνες κατολισθήσεων, συχνά με μετασεισμούς, υψηλές θερμοκρασίες, πολύωρες μετακινήσεις και έντονη ψυχοσωματική πίεση. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, σύμφωνα με καταγραφή του ΣΕΑΕΦΚ, προσωπικό κλήθηκε να εργαστεί σε καμένες εκτάσεις χωρίς ειδικά υποδήματα ασφαλείας και με παλαιές μάσκες ακατάλληλες για τέτοιο περιβάλλον.
Ο ΣΕΑΕΦΚ έχει καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση: επιτροπή με συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων και ειδικό πρωτόκολλο εντός τριμήνου, τεχνικό ασφαλείας και ιατρό εργασίας, κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας, κανόνες για κόπωση, θερμική καταπόνηση και ασφαλείς μετακινήσεις, καθώς και καταγραφή ατυχημάτων και παρ’ ολίγον συμβάντων. Παράλληλα, ζητά θεσμική αναγνώριση της ετοιμότητας και της επικινδυνότητας της εργασίας.
Η προστασία της υγείας και της ζωής όσων επιχειρούν στο πεδίο δεν αποτελεί «δευτερεύουσα εργασιακή απαίτηση». Είναι προϋπόθεση για αξιόπιστη δημόσια πολιτική προστασία.
Η διαβούλευση κατέγραψε το πρόβλημα
Στη δημόσια διαβούλευση κατατέθηκαν 194 σχόλια. Το άρθρο 36 για το προσωπικό συγκέντρωσε 29 σχόλια – τη μεγαλύτερη συμμετοχή από κάθε άλλο άρθρο. Το εύρημα δεν συνιστά απλή εσωτερική συνδικαλιστική ένσταση. Δείχνει ότι η στελέχωση, η μετάβαση και η επιχειρησιακή συνέχεια είναι κεντρικές προϋποθέσεις της ίδιας της μεταρρύθμισης.
Όταν ένα πρόβλημα έχει τεκμηριωθεί δημόσια, υπηρεσιακά και θεσμικά, η πλήρης απουσία ρύθμισης δεν μπορεί να αποδίδεται σε άγνοια.
ΣΕΑΕΦΚ | Δελτίο Τύπου | 27.08.2026 • Σελίδα 2
Από τη διαβούλευση στη Βουλή
Ο ΣΕΑΕΦΚ έχει αποστείλει στις αρμόδιες Επιτροπές της Βουλής και στα κοινοβουλευτικά κόμματα, πλήρες Υπόμνημα και 4 παραρτήματα. Επιδιώκει να ακουστεί κατά την κοινοβουλευτική επεξεργασία.
Οι προτάσεις του ΣΕΑΕΦΚ μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη νομοθετική βάση και για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Πέντε ερωτήματα χρειάζονται καθαρές απαντήσεις:
- Ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για τον νέο Οργανισμό, το οργανόγραμμα, τις οργανικές θέσεις και τα περιγράμματα καθηκόντων;
- Πώς διασφαλίζεται ότι δεν θα δημιουργηθεί διοικητικό ή λειτουργικό κενό κατά τη μετάβαση; 3. Γιατί δεν δίνεται οριστική θεσμική λύση στο προσωπικό που καλύπτει πάγιες ανάγκες επί σειρά ετών; 4. Γιατί το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει ειδική πρόβλεψη για την Υγεία και Ασφάλεια του προσωπικού πεδίου;
- Πώς κατοχυρώνεται ο ουσιαστικός δημόσιος τεχνικός έλεγχος στις σύνθετες και υψηλού κινδύνου υποθέσεις;
Η αποκατάσταση μπορεί να έχει χαμηλή δημόσια προβολή. Έχει, όμως, υψηλή κρατική ευθύνη.
Ο ΣΕΑΕΦΚ καλεί τη Βουλή και όλα τα κόμματα να κρίνουν το νομοσχέδιο όχι μόνο από την ταχύτητα που υπόσχεται, αλλά από τον μηχανισμό που οικοδομεί. Καμία μεταρρύθμιση δεν ολοκληρώνεται με μια πλατφόρμα, αν δεν είναι έτοιμο το κράτος που θα τη στηρίξει.
Η ταχύτητα δεν εξαγγέλλεται. Οργανώνεται, στελεχώνεται και ελέγχεται.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑΕΦΚ
Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας
Γιώργος Τσιρώνης Προκόπης Φωτεινόπουλος
Σχετικό υλικό
∙ Πλήρης φάκελος ΣΕΑΕΦΚ προς την ΟΚΕ
∙ Δημόσια διαβούλευση: 194 σχόλια και βασικά συμπεράσματα
∙ Η πορεία του σχεδίου νόμου από τη διαβούλευση στη Βουλή
