Στην αρνητική έννοια του βυζαντινισμού παραπέμπουν όσα διαδραματίζονται στο παρασκήνιο του τοπικού ΠΑΣΟΚ με αφορμή τις λεγόμενες «επιστροφές». Διαδικασίες αδιαφανείς, συμφωνίες κάτω από το τραπέζι και αποφάσεις που φαίνεται να έχουν ήδη ληφθεί, χωρίς καμία ουσιαστική συμμετοχή των φίλων, των μελών και —το κυριότερο— της ίδιας της κοινωνίας.
Όλα δείχνουν πως το έργο θα εξελιχθεί ερήμην εκείνων που υποτίθεται ότι εκπροσωπούνται. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς πολιτικά προβληματικό· είναι πολιτικά γελοίο. Ένα σκηνικό που θυμίζει σκοτεινές σελίδες του Βυζαντίου, όπου οι ίντριγκες και οι δολοπλοκίες είχαν μεγαλύτερη αξία από τη διαφάνεια και τη δημοκρατία.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε τέτοιες στιγμές ο ρόλος του παρασκηνίου κυριαρχεί. Πρόσωπα και μηχανισμοί κινούνται όχι με όρους πολιτικής ουσίας, αλλά με λογικές προσωπικών σχέσεων, εξυπηρετήσεων και παλαιοκομματικών ανταλλαγμάτων. Έτσι, αντί για πολιτικό διάλογο, επιστρέφουμε στα «αδερφέ μου» και στα «φίλε μου», σε πρακτικές που οδήγησαν την πολιτική απαξίωση εκεί όπου βρίσκεται σήμερα.
Αυτή η επιστροφή στο παρελθόν δεν είναι απλώς απογοητευτική· είναι κατάντια. Διότι όταν η πολιτική παύει να αφορά την κοινωνία και γίνεται υπόθεση κλειστών κύκλων, τότε χάνει κάθε νομιμοποίηση. Και όταν ο βυζαντινισμός αντικαθιστά τη δημοκρατία, το μόνο που απομένει είναι η δυσπιστία, η απομάκρυνση των πολιτών και η περαιτέρω απαξίωση των θεσμών.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
