Ένα σημαντικό Επιστημονικό Συνέδριο, αφιερωμένο στη συμπλήρωση 200 ετών από την Ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων, θα πραγματοποιηθεί στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, από την Παρασκευή 16 έως και την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, με γενικό θέμα: «Μεσολόγγι 1826–2026: Τόπος Θυσίας και Οικουμενικό Σύμβολο Ελευθερίας».
Το Συνέδριο διοργανώνει η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τη διακοσιοστή επέτειο της Εξόδου του Μεσολογγίου.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική επιστημονική και πολιτιστική πρωτοβουλία, η οποία φιλοδοξεί να φωτίσει πολύπλευρα ένα από τα κορυφαία γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης και να αναδείξει την ιστορική, εθνική, πνευματική και οικουμενική διάσταση της θυσίας των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
Η Έξοδος του Μεσολογγίου, τον Απρίλιο του 1826, αποτέλεσε γεγονός καθοριστικής σημασίας για την πορεία του Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Η αυτοθυσία των υπερασπιστών της πόλης συγκλόνισε τη διεθνή κοινή γνώμη, ενίσχυσε το φιλελληνικό κίνημα και ανέδειξε το Μεσολόγγι σε παγκόσμιο σύμβολο αγώνα για την ελευθερία, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την υπεράσπιση των υψηλότερων ιδανικών.
Διακόσια χρόνια αργότερα, το ιστορικό αυτό γεγονός εξακολουθεί να εμπνέει και να συγκινεί, υπενθυμίζοντας ότι η ελευθερία αποτελεί πολύτιμο αγαθό, συνδεδεμένο με την πίστη, την αυτοθυσία, την ενότητα και την αποφασιστικότητα ενός λαού.
Η επίσημη τελετή έναρξης του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026, στις 16:00΄, στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου. Κατά την τελετή θα τελεσθεί ο Αγιασμός της ενάρξεως των εργασιών από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνό, θα αναγνωσθεί Μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου και θα ακολουθήσουν οι χαιρετισμοί των επισήμων.
Την κήρυξη της ενάρξεως των εργασιών θα πραγματοποιήσει ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής, Καθηγητής της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Εμμανουήλ Βαρβούνης.
Στη συνέχεια θα αναπτυχθούν οι εισηγήσεις της Α΄ και Β΄ Θεματικής Ενότητας, ενώ το Σάββατο 17 Οκτωβρίου θα συνεχισθούν οι εργασίες με τη Γ΄ και Δ΄ Θεματική Ενότητα. Διακεκριμένοι επιστήμονες, πανεπιστημιακοί καθηγητές και ερευνητές θα προσεγγίσουν, μέσα από τεκμηριωμένες μελέτες και επιστημονικές ανακοινώσεις, διαφορετικές πτυχές της ιστορίας, της πνευματικής παράδοσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του Μεσολογγίου.
Το Συνέδριο επιδιώκει να αποτελέσει έναν ουσιαστικό χώρο επιστημονικού διαλόγου και ιστορικού προβληματισμού, συνδέοντας τη συλλογική μνήμη με τη σύγχρονη πραγματικότητα και αναδεικνύοντας τη διαχρονική επικαιρότητα των μηνυμάτων της Ηρωικής Εξόδου.
Η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας προσκαλεί τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών, της εκπαιδευτικής και επιστημονικής κοινότητας, τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τους φοιτητές και όλους τους πολίτες να παρακολουθήσουν τις εργασίες του Συνεδρίου και να συμμετάσχουν σε αυτή τη σημαντική επετειακή διοργάνωση.
Η παρακολούθηση των εργασιών είναι ελεύθερη για όλους. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εγγράφονται στη Γραμματεία του Συνεδρίου, η οποία θα λειτουργεί στην είσοδο του Τρικουπείου Πολιτιστικού Κέντρου, πριν από την έναρξη κάθε θεματικής ενότητας.
Η επέτειος των 200 ετών από την Ηρωική Έξοδο αποτελεί μια ξεχωριστή ευκαιρία ιστορικής αυτογνωσίας, εθνικής μνήμης και πνευματικού αναστοχασμού. Μέσα από το Επιστημονικό αυτό Συνέδριο, η Εκκλησία της Ελλάδος και η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας τιμούν τη θυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων και συμβάλλουν στη διατήρηση και τη μετάδοση της πολύτιμης ιστορικής τους παρακαταθήκης στις επόμενες γενιές.
ΠΡΟΓΡΑΜΜ Α ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
16.00: Ἔναρξη – Χαιρετισμοί Ἐπισήμων Α΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
17.00- 18.30: Τό Χρονικό τῆς Ἐξόδου καί ἡ καθημερινή ζωή στό Μεσολόγγι
Πρόεδρος:
Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνάτιος
Χριστιαλένα Ξύγκη: 1824-1827: Τά γεγονότα πρίν καί μετά τήν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου μέ
σα ἀπό ψηφιοποιημένες συλλογές τῆς Βουλῆς
τῶν Ἑλλήνων.
Σοφία Καρύμπαλη – Κυριαζῆ: Ἡ καθημερινή ζωή τῶν ὑπερασπιστῶν τῆς Ἱερᾶς Πόλεως Με
σολογγίου κατά τή Β΄ Πολιορκία καί τήν Ἡρω
ική Ἔξοδο μέσα ἀπό τά κείμενα τῶν ἱστοριο
γράφων καί ἀπομνημονευματογράφων.
Μάνθα Ζωγράφου: Δίκαιο καί Δικαιοσύνη στό ἐπαναστατημένο Μεσολόγγι.
Μηνᾶς Ἀντύπας: Οἰκονομία καί καθημερινή ζωή τῶν προσφύγων τοῦ Μεσολογγίου στόν
Κάλαμο μέσα ἀπό τό ἀρχεῖο τοῦ νοταρίου τοῦ
νησιοῦ Τζώρτζη Καρβούνη.
Θεοδώρα Ζαφειράτου: Τό Μεσολόγγι καί ὁ Κάλαμος σέ ἰδιωτικές ἐπιστολές τῶν ἐτῶν
1821-1830.
18.30-19.00 Διάλειμμα
Β΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
19.00- 21.00: Πρόσωπα τῆς Β΄ Πολιορκίας καί τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου
Πρόεδρος:
Σεβ. Μητροπολίτης Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας κ. Δαμασκηνός
Σεβ. Μητροπολίτης Σισανίου καί Σιατίστης κ. Ἀθανάσιος: Ὁ Νικόλαος Κασομούλης καί τό
ἔπος τοῦ Μεσολογγίου.
π. Χριστοφόρος Χρόνης: Ἡ συμβολή τοῦ Ὀρθοδόξου κλήρου τῆς Ἱερᾶς Πόλεως Μεσο
λογγίου κατά τή Β΄ Πολιορκία καί κατά τήν
Ἔξοδο – Οἱ Ἐλεύθεροι Πολιορκημένοι ὡς πα
ράδειγμα ποιμαντικῆς παιδείας καί πνευματι
κοῦ ἤθους στήν Ὀρθόδοξη παράδοση.
Γεώργιος Πιτσινέλης: Μεσολόγγι καί Ἐκκλη – σία. Ἀπό τήν εὐχή ὑπέρ εἰρήνης τοῦ σύμπα
ντος κόσμου στήν εὐλόγηση τῶν ὅπλων καί ἡ
δράση τῶν ἱερωμένων στήν Πολιορκία καί
στήν Ἔξοδο.
Βασίλειος Τσιαμάκης: Ἡ φιλοπατρία τῶν ἀγω – νιστῶν κληρικῶν τοῦ Μεσολογγίου. Ἡ περί
πτωση τοῦ Ἄρτης Πορφυρίου.
Εὐγενία Κατούφα: Γυναῖκες Μεσολογγίτισσες. Ἰωάννης Μπουγάς: Μεσσήνιοι καί Μανιάτες ἀγωνιστές πού πολέμησαν στό Μεσολόγγι κα
τά τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821.
Νικόλαος Τριψιάνος καί Χαράλαμπος Χα ραλαμπόπουλος: Ἡ συμμετοχή τῶν Ναυπα
κτίων στή Β΄ Πολιορκία καί στήν Ἔξοδο τοῦ
Μεσολογγίου.
ΣΑΒΒΑΤΟ 17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
Γ΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
10.00-11.15: Στρατιωτικές ἐπιχειρήσεις στό Μεσολόγγι
Πρόεδρος:
Ἀρχιμ. Θεόκλητος Μέντης
Ἰωάννης Κατσαβός: Φρούριο ἤ κάστρο Ἱερᾶς Πόλεως Μεσολογγίου (συνοπτικό χρονικό).
Νικόλαος Κανελλόπουλος: Ἀνάλυση τῶν στρα – τιωτικῶν ἐπιχειρήσεων τῆς Β΄ Πολιορκίας τοῦ
Μεσολογγίου (1825-1826).
Διονύσιος Τσιριγώτης: Τό Μεσολόγγι ὡς μι κροσύστημα Ἀσύμμετρης Στρατηγικῆς. Θεω
ρητική καί Ἐμπειρική ἀνάλυση τῆς Κλείσοβας.
Σεβ. Μητροπολίτης Μαρωνείας καί Κομο τηνῆς κ. Παντελεήμων: Σύγχρονες πηγές περί
τῶν πολιορκιῶν καί τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογ
γίου. Ἡ περίπτωση τῆς Μεγάλης Στρατιωτικῆς
καί Ναυτικῆς Ἐγκυκλοπαιδείας.
Δ΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
11.15-12.00: Μεσολόγγι καί Φιλελληνισμός
Πρόεδρος:
Κωνσταντῖνος Χολέβας
π. Σπυρίδων Λόντος: Πτυχές τῆς προσφορᾶς τοῦ Ἑλβετοῦ Φιλέλληνα Ἰωάννη Ἰάκωβου Μά
γερ στήν Ἱερά Πόλη τοῦ Μεσολογγίου.
Ἀναστασία Τσαγκαράκη: Ἄγνωστοι Φιλέλλη νες πεθαίνουν γιά τό Μεσολόγγι.
12.00- 12.30 Διάλειμμα
Ε΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
12.30- 13.30: Τό Μεσολόγγι στόν Τύπο τῆς ἐποχῆς
Πρόεδρος:
Μάνθα Ζωγράφου
Εὐριπίδης Ἀντωνιάδης – Σταμάτιος Γιαν νουλάκης: Ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου μέσα
ἀπό τόν ἑλληνικό Τύπο τῆς ἐποχῆς. Ἡ περί
πτωση τῶν ἐφημερίδων ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΩΝ ΑΘΗ
ΝΩΝ, Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ καί Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗ
ΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Νικόλαος Τόμπρος: Ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογ γίου στόν ἑλληνικό ἐπαναστατικό Τύπο τῆς
ἐποχῆς.
Κωνσταντῖνος Πέττας: Ἡ παρουσία τῶν λο γοτεχνικῶν κειμένων στά «Ἑλληνικά Χρονι
κά» τοῦ Μεσολογγίου.
13.30- 16.30 ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ ΔΙΑΚΟΠΗ
ΣΤ΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
16.30- 18.00: Ἡ ἐπίδραση τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου στή Λογοτεχνία καί στήν Τέχνη
Πρόεδρος:
Καθηγητής Νικόλαος Τόμπρος
π. Θεόδωρος Τσαμπαζίδης: Ἀναλύοντας, δι δάσκοντας καί ἑρμηνεύοντας τούς Ἐλεύθε
ρους Πολιορκημένους: Μία μουσικοδιδακτική
προσέγγιση σέ συμπεριληπτικό περιβάλλον.
Ἐμμανουήλ Βαρβούνης: Τό Μεσολόγγι καί οἱ Ἀγωνιστές του στά ἑλληνικά δημοτικά τραγού
δια.
Γεώργιος Ναθαναήλ: Εἰκόνες ἀπό τό ἡρωικό Μεσολόγγι μέσα ἀπό τόν «Νέο Ἀριστοφάνη».
Ἕλενα Χατζόγλου: Ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογ γίου στή Λογοτεχνία καί στόν δοκιμιακό λόγο.
Ἀνδρομάχη Παναγιώτου: Ἡ Ἑλλάδα στά ἐρεί – πια τοῦ Μεσολογγίου μέσα ἀπό τά μάτια τοῦ
Εὐγενίου Ντελακρουά, στόν καμβά τοῦ ἐπανα
στατικοῦ 19ου αἰώνα.
Κωνσταντῖνος Χολέβας: «Μικροί Ἥρωες τοῦ Εἰκοσιένα». Ἡ Πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου
στήν παιδική λογοτεχνία.
18.00- 18.15: Διάλειμμα
Ζ΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
18.15-19.15: Ἡ ἠθική, ἐθνική καί διπλωματική σημασία τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου
Πρόεδρος:
Καθηγητής Ἐμμανουήλ Βαρβούνης
Ἀπόστολος Νικολαΐδης: Ἡ ἠθική δυναμική τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου.
Κωστής Κοκκινόφτας: Κάθε ἐλεύθερος ἄν – θρω πος εἶναι δημότης Μεσολογγίου. Τό Μεσο
λόγγι, πρότυπο γιά τήν ἀγωνιζόμενη Κύπρο.
Ἀθανάσιος Γραμμένος: Ἔξοδος τοῦ Μεσολογ γίου. Γεωπολιτικές καί Διπλωματικές ἐπιπτώ
σεις γιά τήν Ἑλληνική Ἐπανάσταση.
19.15: Συμπεράσματα ἀπό τόν Πρόεδρο τῆς Ἐπιστη μονικῆς Ἐπιτροπῆς Καθηγητή κ. Ἐμμανουήλ
Βαρβούνη.
19.30: Λήξη τῶν ἐπιστημονικῶν ἐργασιῶν τοῦ Συνε δρίου.
ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
Ἐκκλησιασμός τῶν συνέδρων στόν Ἱερό Μη τροπολιτικό Ναό Ἁγίου Σπυρίδωνος Μεσολογ
γίου.
Ἐπίσκεψη στόν Κῆπο τῶν Ἡρώων. Ἐπίσημο Γεῦμα – Ἀναχώρηση συνέδρων.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ: Πρόεδρος: Ἐμμανουήλ Βαρβούνης,
Καθηγητής Σχολῆς Ἀνθρωπιστικῶν Ἐπιστημῶν ΔΠΘ
Μέλη: Δημήτριος Μόσχος, Καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς ΕΚΠΑ
Νικόλαος Τόμπρος, Ἀναπληρωτής Καθηγητής ΣΣΕ Αἰκατερίνη Γαλάνη, Ἐπίκουρη Καθηγήτρια ΠΑΠΕΙ Κωνσταντῖνος Χολέβας: Πολιτικός Ἐπιστήμων
Ἐπικοινωνία: Ἀρχιμ. Θεόκλητος Μέντης, Γραμματεύς ΕΣΕ Πολιτιστικῆς Ταυτότητος, τηλ. 210-7272259
Email: politistikitautotita@yahoo.gr
Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ
ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΚΑΙ Η ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ
Σᾶς προσκαλοῦν στ ό
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΜέ Κεντρικό Θέμ α:
Μεσολόγγι 1826-2026:
Τόπος Θυσίας
καί Οἰκουμενικό Σύμβολο Ἐλευθερίας
Φορεύς Διοργανώσεως:
Εἰδική Συνοδική Ἐπιτροπή Πολιτιστικῆς Ταυτότητος Χῶρος Διεξαγωγῆς:
Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο
Ἱερά Πόλις Μεσολογγίου,
16-18 Ὀκτωβρίου 2026
