Η πολιτική συμπόρευση του Μάριου Σαλμά με τον Αντώνη Σαμαρά δεν είναι μια υπόθεση που προέκυψε τώρα, ούτε μπορεί εύκολα να ερμηνευθεί ως μια συγκυριακή επιλογή που υπαγορεύεται αποκλειστικά από τις σημερινές πολιτικές εξελίξεις.
Για όσους παρακολουθούν εδώ και χρόνια τη διαδρομή του Αιτωλοακαρνάνα πολιτικού, οι σημερινές εξελίξεις έχουν σαφείς αναφορές στο παρελθόν. Ο ίδιος ο Μάριος Σαλμάς έχει υπενθυμίσει ότι ξεκίνησε την πολιτική του διαδρομή σε ηλικία 25 ετών ως υποψήφιος με την Πολιτική Άνοιξη στην Αιτωλοακαρνανία.
Μια επιλογή που, για τα δεδομένα της εποχής, απαιτούσε πολιτικό θάρρος και διάθεση ανάληψης ρίσκου.
Και όσοι θυμούνται εκείνη την περίοδο στο Αγρίνιο, θυμούνται και τις δυσκολίες. Ο Σαλμάς, στην προσπάθειά του να στηρίξει την επιλογή του, είχε βρεθεί αντιμέτωπος με έντονες αντιδράσεις. Τα γνωστά… «νεράντζια» του Αγρινίου δεν αποτελούν απλώς μια ιστο
ρία που πέρασε στη σφαίρα του πολιτικού folklore της περιοχής. Αποτυπώνουν, με τον δικό τους χαρακτηριστικό τρόπο, το κλίμα εκείνης της εποχής.
Σήμερα, αρκετά χρόνια αργότερα, οι δρόμοι Σαλμά και Σαμαρά φαίνεται να ξανασυναντώνται. Και για πολλούς πολιτικούς παρατηρητές, η συνάντηση αυτή έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος από μια απλή κοινή αντίθεση απέναντι στη σημερινή ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας.
Το βλέμμα στην επόμενη ημέρα
Ο Μάριος Σαλμάς είναι σήμερα ανεξάρτητος βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας, ενώ η διαγραφή του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας καταγράφηκε επισήμως τον Σεπτέμβριο του 2024.
Η πολιτική του ρητορική απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη και σε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη έχει γίνει ιδιαίτερα αιχμηρή. Και το τελευταίο διάστημα η πολιτική του προσέγγιση με τον Αντώνη Σαμαρά είναι πλέον δημόσια και σαφής. Ο ίδιος έχει μιλήσει δημοσίως για βαθιές πολιτικές συζητήσεις με τον πρώην πρωθυπουργό και έχει υπενθυμίσει την κοινή πολιτική τους αφετηρία στην Πολιτική Άνοιξη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η κριτική του απέναντι στον Άδωνι Γεωργιάδη, υπουργό Υγείας, έναν χώρο που ο ίδιος ο Μάριος Σαλμάς γνωρίζει όσο λίγοι πολιτικοί. Ως γιατρός και πανεπιστημιακός, αλλά και ως πρώην αναπληρωτής υπουργός Υγείας, έχει διαμορφώσει εδώ και χρόνια ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα στον συγκεκριμένο χώρο.
Για πολιτικούς παρατηρητές που γνωρίζουν τη διαδρομή του, όμως, το ενδιαφέρον βρίσκεται αλλού: στην επόμενη ημέρα.
Η εκτίμηση που διατυπώνεται είναι ότι ο Μάριος Σαλμάς δεν κινείται απλώς με ορίζοντα τις επόμενες εκλογές. Βλέπει ήδη την «επόμενη-επόμενη ημέρα». Και εφόσον το πολιτικό εγχείρημα του Αντώνη Σαμαρά πάρει σάρκα και οστά, συγκροτηθεί ως κόμμα και αποκτήσει κοινοβουλευτική παρουσία, τότε το ερώτημα που θα τεθεί αργότερα δεν θα είναι μόνο ποιοι θα εκλεγούν.
Θα είναι και ποιος θα μπορούσε, σε βάθος χρόνου, να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδοχή.
Εκεί, σύμφωνα με τις ίδιες πολιτικές εκτιμήσεις, βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες φιλοδοξίες που αποδίδονται στον Μάριο Σαλμά.
Ένας πολιτικός που έχει μάθει να πετυχαίνει τους στόχους του
Δεν είναι, άλλωστε, άνθρωπος χωρίς πολιτικές φιλοδοξίες. Το αντίθετο.
Όσοι γνωρίζουν την πορεία του υποστηρίζουν ότι οι στόχοι που έχει θέσει στη μέχρι σήμερα διαδρομή του, τόσο στην επιστήμη όσο και στην πολιτική, κατάφερε να τους πετύχει, συχνά μάλιστα χωρίς να χρειαστεί να περιμένει πολύ.
Και αυτή η εκτίμηση, όπως λένε άνθρωποι που γνωρίζουν την πολιτική διαδρομή του Μάριου Σαλμά στην Αιτωλοακαρνανία, δεν προέρχεται μόνο από τους πολιτικούς του φίλους ή από ανθρώπους που βρίσκονται κοντά του.
Είναι μια διαπίστωση που, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, αναγνωρίζεται ακόμη και από πολιτικούς του αντιπάλους, από ανθρώπους που έχουν βρεθεί απέναντί του όλα αυτά τα χρόνια, αλλά και από συμπολίτες που ουδέποτε είχαν σχέση με τη Νέα Δημοκρατία ή ακόμη και τοποθετούνταν απέναντι στην παράταξη.
Ακριβώς γι’ αυτό, η πολιτική του διαδρομή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ακόμη και όσοι διαφωνούν μαζί του ή δεν συμμερίζονται τις πολιτικές του επιλογές, αναγνωρίζουν — σύμφωνα με αυτές τις εκτιμήσεις — ότι ο Σαλμάς έχει την ικανότητα να θέτει έναν στόχο και να εργάζεται συστηματικά μέχρι να τον επιτύχει.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει αρκετούς να θεωρούν ότι και η σημερινή του επιλογή δεν είναι προϊόν πολιτικού αυθορμητισμού.
Ο Σαλμάς γνωρίζει ότι η πολιτική δεν τελειώνει στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Γνωρίζει επίσης ότι όσοι θέλουν να έχουν ρόλο στην επόμενη ημέρα ενός νέου πολιτικού σχηματισμού πρέπει να έχουν δημιουργήσει εγκαίρως τις κατάλληλες συμμαχίες, να διαθέτουν εκλογική βάση και, κυρίως, να έχουν αποδείξει ότι μπορούν να σταθούν πολιτικά σε δύσκολες συνθήκες.
Και ο ίδιος έχει περάσει από αρκετές τέτοιες.
Η Αιτωλοακαρνανία ως ορμητήριο
Σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η Αιτωλοακαρνανία.
Ο Μάριος Σαλμάς θέλει, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ανθρώπων που παρακολουθούν τις κινήσεις του, να διατηρήσει την περιοχή ως το πολιτικό του ορμητήριο. Και αυτό εξηγεί και μια σειρά από επιλογές του.
Δεν θα ήθελε, όπως εκτιμούν οι ίδιοι πολιτικοί κύκλοι, να ανοίξει μέτωπα με πρόσωπα που ενδέχεται να βρεθούν αύριο στο ίδιο ψηφοδέλτιο και να διεκδικήσουν την εκλογή τους με έναν νέο πολιτικό σχηματισμό του Αντώνη Σαμαρά.
Η λογική είναι απλή: άλλο ο εσωτερικός ανταγωνισμός για μια θέση στη Βουλή και άλλο η δημιουργία ενός ευρύτερου πολιτικού σχεδίου, στο οποίο ο καθένας θα πρέπει να έχει τον δικό του ρόλο.
Για τον Σαλμά, η Αιτωλοακαρνανία δεν είναι απλώς μια εκλογική περιφέρεια. Είναι η βάση πάνω στην οποία έχει χτίσει την πολιτική του παρουσία επί χρόνια. Και είναι εύλογο, με βάση αυτή την πολιτική διαδρομή, να θέλει να τη διατηρήσει ως το ισχυρότερο πολιτικό του έρεισμα.
Και η αδελφή του;
Μέσα σε όλα αυτά, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει αποκτήσει και η συζήτηση για το ενδεχόμενο υποψηφιότητας της αδελφής του Μάριου Σαλμά, Μαρίας Σαλμά.
Η Μαρία Σαλμά έχει τη δική της διαδρομή στην τοπική αυτοδιοίκηση. Σύμφωνα με το βιογραφικό της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, εξελέγη δημοτική σύμβουλος στον Δήμο Αγρινίου και διετέλεσε αντιδήμαρχος Παιδείας και Αγροτικής Παραγωγής. Στη συνέχεια εξελέγη περιφερειακή σύμβουλος Αιτωλοακαρνανίας και ανέλαβε καθήκοντα χωρικής αντιπεριφερειάρχη Αιτωλοακαρνανίας.
Η συγκεκριμένη φημολογία για ενδεχόμενη υποψηφιότητά της έχει διαψευστεί τόσο από τον ίδιο όσο και από την ίδια. Και, ανεξάρτητα από τις διαψεύσεις, υπάρχουν και πολιτικοί λόγοι που κάνουν ένα τέτοιο σενάριο να μοιάζει δύσκολο.
Εάν πράγματι ο στόχος του Μάριου Σαλμά είναι να διατηρήσει την Αιτωλοακαρνανία ως ισχυρό πολιτικό του ορμητήριο και ταυτόχρονα να διαμορφώσει πρωταγωνιστικό ρόλο στον νέο πολιτικό σχηματισμό, δύσκολα θα επέλεγε να δημιουργήσει από τώρα εσωτερικές αντιπαραθέσεις με πρόσωπα που μπορεί να χρειαστεί να συνεργαστούν μαζί του αύριο.
Η πολιτική, άλλωστε, είναι και η τέχνη της διαχείρισης των ισορροπιών.
Το παρελθόν δείχνει το μέλλον;
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης.
Ο Μάριος Σαλμάς δεν εμφανίζεται σήμερα για πρώτη φορά δίπλα στον Αντώνη Σαμαρά. Η πολιτική τους διαδρομή είχε κοινό σημείο εκκίνησης ήδη από την εποχή της Πολιτικής Άνοιξης, όταν ο Σαλμάς ήταν υποψήφιος στην Αιτωλοακαρνανία.
Τότε, στο Αγρίνιο, έτρωγε… νεράντζια.
Σήμερα, η πολιτική πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο Αντώνης Σαμαράς βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας συζήτησης για έναν νέο πολιτικό φορέα και ο Μάριος Σαλμάς βρίσκεται ξανά κοντά του.
Για κάποιους πρόκειται για μια πολιτική σύμπτωση. Για άλλους, είναι ένας κύκλος που κλείνει και ταυτόχρονα ένας νέος που ανοίγει.
Το βέβαιο είναι ότι ο Μάριος Σαλμάς δεν αντιμετωπίζει τη σημερινή συγκυρία ως μια απλή παρένθεση στην πολιτική του διαδρομή. Οι δημόσιες παρεμβάσεις του, η κριτική του προς τη σημερινή ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και η στενή πολιτική του προσέγγιση με τον Αντώνη Σαμαρά συνθέτουν ένα σκηνικό που, για τους πολιτικούς παρατηρητές, δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί απλώς συγκυριακό.
Και αν οι πολιτικές εκτιμήσεις εκείνων που τον γνωρίζουν αποδειχθούν σωστές, το πραγματικό στοίχημα του Μάριου Σαλμά δεν είναι απλώς να είναι παρών στο επόμενο πολιτικό εγχείρημα του Αντώνη Σαμαρά.
Είναι να είναι παρών στην επόμενη ημέρα αυτού του εγχειρήματος.
Και, ενδεχομένως, να διεκδικήσει τότε κάτι πολύ μεγαλύτερο: έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ηγετικής ημέρας του νέου κόμματος.
Αν αυτό συμβεί, τότε τα… νεράντζια του Αγρινίου θα έχουν αποκτήσει μια εντελώς διαφορετική θέση στην πολιτική ιστορία του Μάριου Σαλμά.
Γιατί η σημερινή του επιλογή, αν πράγματι αποτελεί μέρος ενός μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, δεν θα είναι απλώς μια επιστροφή σε μια παλιά πολιτική σχέση.
Θα είναι μια προσωπική στρατηγική υψηλού ρίσκου, με βλέμμα όχι μόνο στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, αλλά στην πολιτική ημέρα που θα ακολουθήσει.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
