Οι χρηματοδοτικές ανισότητες μεταξύ των Περιφερειών, η απουσία ουσιαστικών τοπικών σχεδίων ανάπτυξης και η ανάγκη για ένα νέο αυτοδιοικητικό Manifestation στο επίκεντρο της παρέμβασής του στο 3ο Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή στις 3 και 4 Νοεμβρίου 2026.
Με επίκεντρο το μέλλον της ελληνικής περιφέρειας, τις αναπτυξιακές ανισότητες και την ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας στρατηγικής για την Αυτοδιοίκηση, τοποθετήθηκε ο Περιφερειακός Σύμβουλος Δυτικής Ελλάδας,( Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας) και πρώην Αντιπεριφερειάρχης, Λάμπρος Δημητρογιάννης, στο 3ο Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή, στις 3 και 4 Νοεμβρίου 2026.
Στην παρέμβασή του, ο κ. Δημητρογιάννης ανέδειξε ως κορυφαία πρόκληση της επόμενης δεκαετίας τη διασφάλιση του δικαιώματος κάθε πολίτη να παραμένει και να δημιουργεί στον τόπο του, επισημαίνοντας ότι η περιφερειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να εξαντλείται σε γενικές διακηρύξεις, αλλά πρέπει να μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πολιτικές, υποδομές, επενδύσεις και ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, το δικαίωμα παραμονής στον τόπο κατοικίας και καταγωγής πρέπει να διασφαλιστεί μέσα από την υλοποίηση αναγκαίων υποδομών, τη διατήρηση των διαθέσιμων πόρων στις Περιφέρειες, την ουσιαστική αποκέντρωση και τις στοχευμένες παραγωγικές επενδύσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, μάλιστα, στη δημογραφική διάσταση της περιφερειακής ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας ότι η μετακίνηση των πληθυσμών από την επαρχία προς τα αστικά κέντρα θα πρέπει να αποτελεί προσωπική επιλογή και όχι αναγκαστική διέξοδο λόγω έλλειψης ευκαιριών. Μια τέτοια προσέγγιση, σύμφωνα με τον ίδιο, προϋποθέτει στρατηγικές δημογραφικής ανθεκτικότητας και ουσιαστικό περιορισμό των κοινωνικών και αναπτυξιακών ανισοτήτων.
Οι χρηματοδοτικές ανισότητες μεταξύ των Περιφερειών
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφορούσε τις διαφορετικές χρηματοδοτικές δυνατότητες που διαθέτουν οι ελληνικές Περιφέρειες, αναδεικνύοντας τις ανισότητες που δημιουργούνται από την άνιση πρόσβαση στα διαθέσιμα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στις περιπτώσεις Περιφερειών που, πέραν των συμβατικών χρηματοδοτικών δυνατοτήτων τους, διαθέτουν στην πράξη ένα επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο, όπως είναι το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, το οποίο λειτουργεί ως ένα δεύτερο αναπτυξιακό πρόγραμμα αντίστοιχο με το ΕΣΠΑ.
Η επισήμανσή του ανέδειξε το ζήτημα της διαφορετικής αφετηρίας από την οποία ξεκινούν οι Περιφέρειες, καθώς δεν έχουν όλες τις ίδιες δυνατότητες χρηματοδότησης, σχεδιασμού και υλοποίησης αναπτυξιακών παρεμβάσεων.
Παράλληλα, έθεσε με σαφήνεια το ζήτημα της κοινωνικής διάστασης των περιφερειακών ανισοτήτων, επισημαίνοντας ότι ελληνικές Περιφέρειες συγκαταλέγονται στις ευρωπαϊκές περιοχές που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Ένα δεδομένο που καθιστά αναγκαία την αλλαγή της αναπτυξιακής προσέγγισης, με μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική συνοχή και την ισόρροπη κατανομή των ευκαιριών.
Η απουσία τοπικών σχεδίων και η ανάγκη για ένα νέο αυτοδιοικητικό Manifestation
Ένα ακόμη ζήτημα που ανέδειξε ο κ. Δημητρογιάννης ήταν η απουσία ολοκληρωμένων και ουσιαστικών τοπικών σχεδίων ανάπτυξης, τα οποία θα πρέπει να αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία θα σχεδιάζονται και θα υλοποιούνται οι πολιτικές της Αυτοδιοίκησης.
Η συγκεκριμένη αναφορά προκάλεσε συζήτηση στο πλαίσιο του συνεδρίου, καθώς επιχειρήθηκε να υπάρξει αντίλογος από τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Εσωτερικών, κ. Μπαλέρμπα, χωρίς, ωστόσο, να αρθεί η ουσία του προβληματισμού που είχε τεθεί από τον Περιφερειακό Σύμβουλο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Δημητρογιάννης εισήγαγε μια διαφορετική προσέγγιση για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να λειτουργεί και να σχεδιάζει το μέλλον της η ελληνική Αυτοδιοίκηση, χρησιμοποιώντας τον όρο «Manifestation».
Πρόκειται για μια έννοια που, όπως την παρουσίασε, φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα νέο πλαίσιο στόχων, επιδιώξεων και συλλογικής διεκδίκησης για τις Περιφέρειες και τους Δήμους. Ένα αυτοδιοικητικό πλαίσιο που δεν θα περιορίζεται στην εφαρμογή κεντρικών σχεδιασμών, αλλά θα διαμορφώνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες, τις δυνατότητες και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε τόπου.
Όπως υπογράμμισε, η Ελληνική Αυτοδιοίκηση οφείλει να αποκτήσει το δικό της Manifestation, με τις δικές της «Τοπικές Λύσεις» και τη δική της ξεχωριστή εξωστρέφεια, ώστε να μπορεί να διεκδικεί, να σχεδιάζει και να υλοποιεί πολιτικές που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής.
Η προσέγγιση αυτή συνδέει την αποκέντρωση με την πραγματική δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να καθορίζουν τις αναπτυξιακές τους προτεραιότητες, αντί να ακολουθούν οριζόντιες πολιτικές που δεν λαμβάνουν πάντοτε υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες.
«Η κινητικότητα να είναι επιλογή και όχι ανάγκη»
Συνοψίζοντας το στίγμα της παρέμβασής του, ο Λάμπρος Δημητρογιάννης επανέφερε την ανάγκη η συζήτηση για το μέλλον της ελληνικής περιφέρειας στην Ευρώπη να αποκτήσει πιο συγκεκριμένο περιεχόμενο και σαφείς στόχους.
Η διατήρηση του πληθυσμού, η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, η ισότιμη πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία, η κοινωνική συνοχή και η ουσιαστική αποκέντρωση αποτελούν, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, αλληλένδετες προϋποθέσεις για μια βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη.
Κλείνοντας, ευχαρίστησε θερμά τους διοργανωτές και τους συντελεστές του συνεδρίου, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και την εφημερίδα «Πελοπόννησος» για την τιμητική πρόσκληση και τη δυνατότητα συμμετοχής του στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον των ελληνικών Περιφερειών.
Η κεντρική ιδέα της παρέμβασής του συμπυκνώνεται σε μια σαφή θέση: η περιφερειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται μόνο με χρηματοδοτήσεις και έργα, αλλά πρωτίστως με τη δυνατότητα των ανθρώπων να επιλέγουν να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
