Στον απόηχο των εορτών του Πάσχα και του τριημέρου που τις συνόδευσε, χωρίς καμία διάθεση να χαλάσω το γιορτινό κλίμα που κυριάρχησε σε πολλές περιοχές της Αιτωλοακαρνανίας, αξίζει να δούμε ορισμένα δεδομένα με πιο ψύχραιμη ματιά. Τις ημέρες που πέρασαν ακούστηκαν συχνά εκφράσεις όπως «βούλιαξε η τάδε περιοχή», «γέμισε ο τόπος κόσμο», «η Αιτωλοακαρνανία πλημμύρισε από επισκέπτες». Όμως το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: ήταν πράγματι τουρισμός αυτός που είδαμε;
Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί η διαφορά ανάμεσα στους επισκέπτες και στους πραγματικούς τουρίστες. Άλλο είναι να επιστρέφουν για το Πάσχα άνθρωποι που κατάγονται από χωριά και πόλεις της Αιτωλοακαρνανίας και άλλο είναι να επιλέγουν συνειδητά την περιοχή ως προορισμό διακοπών, χωρίς να έχουν προσωπική ή οικογενειακή σχέση με αυτήν.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο μόνος προορισμός όπου μπορεί κανείς να μιλήσει με σχετική βεβαιότητα για καθαρά τουριστική κίνηση ήταν η Ναύπακτος. Τόσο στην πόλη όσο και στην ορεινή Ναυπακτία παρατηρήθηκε σημαντική προσέλευση επισκεπτών,κυρίως, από την Αθήνα αλλά και από άλλες περιοχές της χώρας. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν και φέτος η παρουσία κόσμου στη μοναδική τελετή της συνάντησης των Επιταφίων στο ενετικό λιμάνι, ένα θέαμα που συνοδεύεται κάθε χρόνο από μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα και αποτελεί πλέον ισχυρό πόλο έλξης για την περιοχή.
Κόσμος υπήρξε βεβαίως και σε άλλες πόλεις του νομού, όπως στο Αγρίνιο, στο Μεσολόγγι και στην Αμφιλοχία, αλλά και σε παραθαλάσσιες περιοχές όπως η Πάλαιρος. Ωστόσο, στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις δύσκολα μπορεί να μιλήσει κανείς για καθαρό τουρισμό. Η πλειονότητα όσων βρέθηκαν εκεί ήταν άνθρωποι που έχουν καταγωγή από την περιοχή, δημότες που επέστρεψαν για τις γιορτές ή φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλες περιοχές και επέλεξαν να περάσουν τις ημέρες του Πάσχα στην πόλη.
Αν μάλιστα εξετάσει κανείς και τα αντικειμενικά δεδομένα των υποδομών, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σαφής. Πώς μπορεί να «βουλιάξει» τουριστικά μια περιοχή όταν οι διαθέσιμες ξενοδοχειακές κλίνες είναι ελάχιστες; Στην Αμφιλοχία, στο Αγρίνιο, στο Μεσολόγγι, στην Πάλαιρο ή στον Αστακό οι ξενοδοχειακές μονάδες είναι περιορισμένες και σε καμία περίπτωση δεν μιλάμε για χιλιάδες διαθέσιμες κλίνες που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν μαζικό τουρισμό.
Η πραγματικότητα λοιπόν είναι πιο σύνθετη: επισκέπτες υπήρξαν αρκετοί, τουρίστες όμως λίγοι. Με εξαίρεση τη Ναύπακτο και σε μικρότερο βαθμό την ορεινή Ναυπακτία και την περιοχή της Πάλαιρου, η κίνηση που καταγράφηκε συνδέεται κυρίως με την επιστροφή των ανθρώπων στον τόπο καταγωγής τους για τις γιορτές.
Και αυτή η διαπίστωση δεν πρέπει να θεωρείται αρνητική. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για έναν πιο σοβαρό προβληματισμό: πώς μπορεί ο τουρισμός στην Αιτωλοακαρνανία να αποκτήσει πραγματική δυναμική και να μπει ουσιαστικά στον τουριστικό χάρτη της χώρας.
Η Αιτωλοακαρνανία άλλωστε είναι ένας τόπος που –όπως συχνά λέγεται– είναι πραγματικά «φιλημένος από τον Θεό». Διαθέτει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: εντυπωσιακά φυσικά τοπία, μεγάλες λίμνες, ορεινούς όγκους, αλλά και υπέροχες παραλίες που μπορούν να αποτελέσουν ισχυρά σημεία αναφοράς για την τουριστική ανάπτυξη.
Παράλληλα, η περιοχή διαθέτει και ένα τεράστιο πολιτιστικό κεφάλαιο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Αιτωλοακαρνανία αποτελεί ουσιαστικά ένα υπαίθριο αρχαιολογικό μουσείο, με σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία που μαρτυρούν την ιστορική της διαδρομή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Για να μπορέσουν όμως όλα αυτά να μετατραπούν σε πραγματικό τουριστικό προϊόν, απαιτείται σχέδιο, συνεργασία και συνέργειες μεταξύ Περιφέρειας , δήμων, φορέων και επιχειρήσεων. Απαιτείται επίσης επένδυση στις υποδομές, στην προβολή και στην αξιοποίηση των μοναδικών χαρακτηριστικών που διαθέτει ο τόπος.
Το Πάσχα απέδειξε ότι ενδιαφέρον υπάρχει. Το ζητούμενο είναι αυτό το ενδιαφέρον να μετατραπεί σε σταθερή τουριστική ροή. Μέχρι τότε, καλό είναι να κρατάμε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση: επισκέπτες πολλοί, τουρίστες ακόμη λίγοι.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
