Υπάρχουν στιγμές που μια εικόνα συμπυκνώνει ολόκληρη την πολιτική παρακμή ενός χώρου. Η εικόνα της Άννα Διαμαντοπούλου να χορεύει ζεϊμπέκικο και του Θάνος Μωραΐτης να της χτυπά παλαμάκια δεν είναι «μια ανθρώπινη στιγμή». Είναι πολιτική δήλωση — είτε το επιδιώκουν είτε όχι.
Και το πρόβλημα δεν είναι ο χορός. Το πρόβλημα είναι τι συμβολίζει.
Η Άννα Διαμαντοπούλου δεν είναι ένα τυχαίο στέλεχος. Ταυτίστηκε με τον σκληρό πυρήνα του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, με μια ρητορική μεταρρυθμίσεων, τεχνοκρατισμού και «ευρωπαϊκής κανονικότητας». Τα τελευταία χρόνια κινήθηκε σε τροχιά που συχνά άγγιζε — άμεσα ή έμμεσα — το κεντροδεξιό ακροατήριο.
Απέναντί της, ο Θάνος Μωραΐτης: γέννημα-θρέμμα του παλιού πασοκικού μηχανισμού, με διαδρομές, ρήξεις, μετακινήσεις και επιστροφές που αποτυπώνουν όλη τη μεταπολιτευτική αστάθεια του χώρου.
Όταν αυτοί οι δύο συναντιούνται στο κέντρο της πίστας, δεν παράγουν «ενότητα». Παράγουν πολιτικό βραχυκύκλωμα.
Το ΠΑΣΟΚ που δεν αποφασίζει ποιο είναι
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής εδώ και χρόνια ταλαντεύεται ανάμεσα:
στην επιστροφή στο παλιό του ένστικτο,
στην αναζήτηση κεντρώας νομιμοποίησης,
και στην αγωνιώδη προσπάθεια να διαχωριστεί από τα φαντάσματα της διακυβέρνησης και των διασπάσεων.
Και αντί για καθαρή απάντηση, βλέπουμε μια σκηνή που μοιάζει με reunion όλων των αντιφάσεων. Εκσυγχρονισμός δίπλα σε παλαιοκομματισμό. Τεχνοκρατική ρητορική δίπλα σε καθαρόαιμη μηχανιστική πολιτική κουλτούρα.
Αυτό δεν είναι υπέρβαση. Είναι συσσώρευση ασυμβίβαστων συμβόλων.
Η πολιτική της πίστας αντί της πρότασης
Σε μια περίοδο που οι δημοσκοπήσεις πιέζουν και το ακροατήριο ζητά σαφήνεια, η εικόνα αυτή λειτουργεί σχεδόν ειρωνικά. Αντί για στρατηγική, συναίσθημα. Αντί για καθαρή ταυτότητα, στιγμιότυπα.
Το ζεϊμπέκικο στην ελληνική πολιτική έχει χρησιμοποιηθεί ως επίδειξη αυθεντικότητας. Όμως η αυθεντικότητα δεν κατασκευάζεται με παλαμάκια. Χτίζεται με ξεκάθαρες θέσεις, με συγκρούσεις όταν χρειάζεται, με ρίσκο.
Όταν δεν έχεις αφήγημα, η εικόνα σε εκθέτει. Και όταν η εικόνα εκπέμπει ιδεολογική σύγχυση, ενισχύει την αίσθηση καθοδικής πορείας.
Δεν είναι προσωπικό. Είναι πολιτικό.
Κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα των πολιτικών να διασκεδάζουν. Όμως όταν η στιγμή καταγράφεται και διαχέεται δημόσια, παύει να είναι ιδιωτική. Γίνεται σύμβολο.
Και το σύμβολο εδώ είναι σκληρό: ένας χώρος που μοιάζει να μην έχει λύσει τίποτα από όσα τον διέλυσαν την προηγούμενη δεκαετία. Ένας χώρος που επιχειρεί να συνθέσει τα πάντα χωρίς να ξεκαθαρίζει τίποτα.
Το ερώτημα δεν είναι αν χορεύει καλά η Άννα Διαμαντοπούλου.
Το ερώτημα είναι αν το ΠΑΣΟΚ ξέρει ακόμα σε ποιο ρυθμό θέλει να κινηθεί πολιτικά.
Γιατί όταν η πολιτική μετατρέπεται σε πίστα, η κάλπη συνήθως κατεβάζει τη μουσική.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΤΣΟΜΠΟΣ
